244 CÓPPERNICUS. 



der thans mijne leer van de beweging der aarde zou schijnen , zoo veel 

 te grooter zou de bewondering en dank zijn, wanneer men inzag , hoe 

 door de openbaarmaking mijner onderzoekingen de schijn van onge- 

 rijmdheid voor de overtuigendste bewijzen volkomen moest wijken. Op 

 deze wijze overtuigd en door deze hoop geleid , gaf ik eindelijk aan 

 mijne vrienden toestemming , om tot de uitgave van het werk , dat zij 

 zoo lang van mij hadden gevraagd , over te gaan. 



u Doch wellicht zal uwe Heiligheid er zich niet zoo zeer over verwon- 

 deren , dat ik het gewaagd heb mijn arbeid in druk te geven , daar 

 ik hierbij geene moeite heb gespaard om mijne denkbeelden omtrent 

 de beweging der aarde neer te schrijven , — doch verlangt liever van mij 

 te hooren , hoe ik op de gedachte ben gekomen om tegen de algemeene 

 beschouwingswijze der wiskundigen en wellicht zelfs in strijd met het 

 gezond verstand eene beweging der aarde aan te nemen. Geenszins 

 wil ik daarom uwe Heiligheid verheelen , dat niets anders er mij toe 

 heeft gebracht, voor de bewegingen der hemellichamen eene nieuwe 

 verklaring te zoeken dan de overweging , dat de wiskundigen bij hunne 

 onderzoekingen hieromtrent geenszins onderling overeenstemmen. Want 

 ten eerste zijn zij omtrent de beweging van zon en maan zoo onzeker, 

 dat zij niet eens de onveranderlijke grootte van het jaar kunnen bere- 

 kenen en waarnemen. Verder brengen zij voor de beweging van zon 

 en maan benevens die der vijf andere planeten noch dezelfde grondslagen 

 en onderstellingen, noch dezelfde bewijzen voor de schijnbare bewegin- 

 gen en wentelingen in toepassing. Eenigen namelijk bedienen zich alleen 

 van gelijkmiddelpuntige cirkels, andere van excentrische en epicykels, 

 toch bereikten zij hiermede volstrekt niet , wat zij zoeken. Want zij , 

 die gelijkmiddelpuntige cirkels aannemen, kunnen wel aantoonen, dat 

 daaruit verschillende bewegingen kunnen worden saamgesteld , doch zij 

 kunnen er niets zekers uit afleiden , dat met de verschijnselen overeen- 

 stemt. Diegene echter , welke excentrische cirkels te hulp nemen , kun- 

 nen wel grootendeels de verschijnselen door berekening vaststellen, 

 toch komt hierbij veel voor, dat met de eerste grondstellingen van de 

 gelijkvormigheid der beweging schijnt in strijd te zijn. Ook de hoofd- 

 zaak , dat is de vorm van het heelal en zekere symmetrie zijner deelen, 

 hébben zij niet kunnen vinden of uit die cirkels kunnen afleiden. Veel- 

 eer gaat het hun als iemand , die handen , voeten , hoofd en andere 

 leden van verschillende beelden, die goed, maar niet op liet/elfde lichaam 

 betrekking hebbende, zijn geteëkend, wilde samenvoegen; daaruit zou 



