246 COPPERNICUS. 



"Nadat ik nu de bewegingen had aangewend, die ik in dit werk aan 

 de aarde toeken, vond ik eindelijk na langdurig en zorgvuldig onder- 

 zoek , dat , wanneer bij de bewegingen der overige planeten de wenteling 

 der aarde in rekening werd gebracht en daaruit de beweging van elke 

 ster afgeleid , niet alleen de bij haar waargenomen verschijnselen daar- 

 uit werden verklaard , maar ook de volgorde en grootte der sterren en 

 al hare banen aan den hemel zulk een harmonisch geheel vormden , 

 dat nergens , zonder verwarring te stichten in de overige deelen en van 

 het geheele heelal iets kon veranderd worden. Overeenkomstig hier- 

 mede heb ik mijn werk saamgesteld en in het eerste boek beschreven 

 al de banen der hemellichamen met de bewegingen , die ik aan de 

 aarde toeken , zoodat dit boek eenigermate de algemccne samenstelling- 

 van het heelal, bevat. In de volgende boeken vergelijk ik dan de be- 

 wegingen der overige sterren en alle banen met de bewegingen der 

 aarde , zoodat men hieruit kan nagaan , in hoeverre men de bewegiu- 

 gen der overige sterren en hemellichamen kan behouden , wanneer zij 

 tot de bewegingen der aarde worden teruggebracht. Zoo twijfel ik er 

 niet aan dat scherpzinnige en geleerde wiskundigen het met mij eens 

 zullen zijn, wanneer zij, zooals de wijsbegeerte dit boven alles eischt, 

 niet oppervlakkig maar grondig de bewijzen , die ik voor mijne be- 

 schouwingen bijbreng , nagaan en overwegen. Opdat echter zoowel ge- 

 leerden als ongeleerden inzien , dat ik niemands oordeel schuw , zoo heb 

 ik aan niemand liever dan Uwe Heiligheid mijne onderzoekingen willen 

 opdragen , omdat Grij , ook in dit afgelegen hoekje der aarde , waar ik 

 leef , door de waardigheid van uw ambt , zoowel als door de liefde tot alle 

 wetenschappen en ook tot de mathesis , hoog wordt vereerd , zoodaWjij 

 door uw aanzien en oordeel mij voor den beet der kwaadsprekers kunt 

 beschermen , hoewel het spreekwoord zegt , dat er geen middel bestaat 

 tegen den beet der sycofanten. 



"Mochten soms oppervlakkige meepraters opstaan , die , hoewel on- 

 wetend in wiskundige zaken , zich hierover toch een oordeel willen aan- 

 matigen en op grond van eenige plaatsen in de heilige schriften , die 

 zij boosaardig naar hun doel verwringen, ondernemen, dit mijn onder- 

 zoek te laken en aangrijpen, zoo zal ik mij om hen niet bekommeren, 

 maar veeleer hun oordeel als onbedacht verachten. Want het is be- 

 kend hoe lactantius , een beroemd schrijver doch slecht wiskundige , 

 op kinderachtige wijze over de gedaante der aarde spreekt , waar hij 

 hen uitlacht, die leerdon, dat de aarde oene bolvormige gedaante heeft. 



