DE SKANDINAAFSCHE RIVIEREN. 



In dolle vaart storten de bovengenoemde stroomen over en langs 

 de hellingen der rotsklompen naar beneden , hier bijna spoorloos in 

 een afgrond zich verliezende, ginds tot eene majestneuse watervlakte 

 uitgebreid, straks weder binnen enge kloofwanden omsloten, nu eens 

 als schuimbekkende van woede, dan weder traag en als een onver- 

 schillige knaap langzaam voortsukkelend. Dit zoo geheel verschillend 

 karakter wisselt in denzelfden stroomloop herhaalde malen. 



Hoe geheel anders snellen Donau en Rijn zeewaarts ! Hier heeft het 

 bed zich geëffend, het dal is verwijd en opgevuld met de bezinksels 

 dezer rivieren, de rotsen, waarover en waarlangs zij stroomen, zijn 

 reeds afgerond en van haar brekende kracht voor een goed deel be- 

 roofd. Slechts in het allereerste gedeelte van haar bovenloop hebben 

 deze Duitsche rivieren nog een enkelen waterval of breiden zij zich 

 tot meren uit, en zulks geldt dan eigenlijk ook nog alleen voor den 

 Rijn , — maar overigens zijn 't bedaarde lieden geworden , die hun weg 

 voor goed hebben gebaand. Rijn en Donau zijn volwassen stroomen , 

 Glommen-elf, Motala-elf, Dal-elf en alle andere Skandinaafsche elfen 

 zijn nog kinderen, die als het ware nog in halven staat van wording 

 en onrijpheid verkeeren , en die nog duizenden van jaren hebben door 

 te worstelen alvorens hun pad er zoo gebaand uit zal zien als dat van 

 Rijn en Donau. 



Den sleutel tot dit raadsel vinden wij in het jeugdig karakter van 

 't Skandinaafsche land. Jeugdig karakter — en toch de Noordsche en 

 Zweedsche gronden behooren tot de alleroudste der aarde. In het ar- 

 chaeïsche tijdperk reeds dook hier de aarde uit de wateren op , en na 

 de Silurische periode was de schepping van een aanzienlijk deel van 

 Skandinavië volbracht. Voor 't grootste deel bestaat dan ook hier de 

 boojem uit azoïsche en pal aeozoïsche gesteenten , vooral uit het zoo harde 

 en moeilijk vervveerende gneis , zoodat men aan het harde karakter de/er 



