258 HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 



den aan de polen , waar thans de doodelijke en ijzingwekkende stilte 

 somtijds wordt afgebroken door het oorverdoovende geraas van onme- 

 telijke ijsschollen , die krakend tegen elkaar bonsen. Yoor een derge- 

 lijk leven getuigen, zooals wij weldra zien zullen, de vele plant- en 

 dierversteeningen , die de verschillende noordpoolexpeditiën voor de 

 wetenschap hebben opgedolven. Maar ook gedeelten van Middel-Europa 

 en van andere werelddeelen — afdrukken en versteeningen van planten 

 en dieren zullen het ook hier aantoonen — waren met tropische planten 

 bedekt en de toenmalige zeeën krioelden van dieren , welke thans slechts 

 nog onder de keerkringen gevonden worden. De dieren- en planten- 

 wereld hangt echter zoo nauw samen met het klimaat , dat wil zeggen : 

 met de verdeeling van warmte en water over de oppervlakte der aarde, 

 dat wij ons de eene nauwelijks zonder de andere kunnen denken. Yele 

 dieren en planten overschrijden niet ongestraft het gedeelte der aard- 

 oppervlakte , dat hun als woon- en verblijfplaats is aangewezen. Wan- 

 neer dus de bewijzen voorhanden zijn , dat in meer noordelijke gewes- 

 ten eenmaal tropische planten en dieren in menigte leefden , dan moeten 

 wij ons ongetwijfeld het klimaat anders denken , dan het nu is. Eene 

 andere flora en fauna wijzen dus op een ander klimaat. Die verande- 

 ringen in het klimaat in voorwereldlijke tijden voor een groot deel 

 der aarde op te sporen en te bespreken, ziedaar, geachte lezer, waar- 

 voor ik uwe volle aandacht inroep. Wij zullen dit moeten doen lezende 

 en doorbladerende het groote geschiedboek der natuur, welks bladen 

 de aardlagen zijn , waarin de natuur zelve met de stift der Avaarheid 

 hare eigene geschiedenis heeft opgeteekend. De planten die hier zijn 

 "afgedrukt" en de diervormen die ginds zijn "versteend", zijn de let- 

 ters en woorden , die wij tot zinnen moeten samenvoegen , om ze latei- 

 tot één geheel te verbinden. Groote scherpzinnigheid is niet zelden 

 noodig om den juisten tekst te vinden , groote kennis om den tekst 

 te verstaan. Wij zullen dien tekst lezen vooral aan de hand van heer 

 en de saportas , wier leven voor een groot deel gewijd is aan de kennis 

 van uitgestorven of fossiele wezens. Eéne zaak moeten wij daarbij in 

 het oog houden , n.1. : dat het heden steeds het uitgangspunt van onze on- 

 derzoekingen moet zijn. Het heden is de standplaats van waar wij den 

 blik naar het verledene kunnen kecren. De natuurverschijnselen, die 

 nog dagelijks om ons hoen plaats grijpen, zij moeten ons de verkla- 

 ring geven van de feiten , die wjj in het voornoemde geschiedboek der 

 natuur vinden opgeteekend. Maar dan zal het ook geene nadere uit- 



