260 HET KLIMAAT DER VOORWÈRELP. 



söïi. Gaandeweg worden de tijdperken van licht en donker — dagen en 

 nachten hadden wij bijna neergeschreven — langer en langer. Zon- 

 der onder te gaan beweegt zich de zon voor de bewoners der pool- 

 streken maanden lang in ecne schroeflijn hooger en hooger opwaarts 

 om op gelijke wijze weer te dalen , want daarop volgt een even lang- 

 durig tijdperk van duisternis , dat gelukkig bij tusschenpoozen wordt 

 afgewisseld door het verschijnen der maan, de regelmatige bezoekster 

 dezer onherbergzame streken. 



Zooals bekend mag worden ondersteld is de hoek , dien de as der 

 aarde met hare baan of de ecliptica maakt in verband met de aswente- 

 ling der aarde , de oorzaak van de afwisseling in de lengte der dagen 

 en nachten. Die as blijft — op eene kleine schommeling na, die wij 

 later zullen aanstippen — met zich zelve evenwijdig , dat is : wijst 

 steecis naar dezelfde plaats van het wereldruim. De gevolgen van dezen 

 stand der as zijn voor de bewoners der aarde zeer eigenaardige. Voor 

 hen, die op den evenaar wonen , komt de zon eiken morgen ten 6 ure 

 ongeveer op om na 12 uren schijnens , dus des avonds ten 6 ure, aan 

 den westelijken hemel onder te gaan. Dag en nacht zijn daar steeds 

 gelijk. Naderen wij de keerkringen dan kunnen wij de ongelijkheid 

 van dagen en nachten reeds opmerken en de verschillen worden groo- 

 ter hoe hooger wij ons in den gematigden klimaatgordel verplaatst 

 denken; daar zijn nog slechts twee tijdstippen aan te wijzen, waarop 

 dag en nacht elk 12 uren lang zijn. Zendt de zon hare stralen lood- 

 recht of bijna loodrecht uit op de bewoners van den heeten klimaat- 

 gordel , wij , bewoners van de gematigde luchtstreek, ontvangen die stralen 

 in meer schuine richting en hebben daaraan voor een groot deel de regel- 

 matige afwisseling van onze jaargetijden te danken. In de poolstreken 

 komt de zon nooit hoog boven den horizont. Hare zwakke zeer 

 schuin invallende lichtstralen worden verduisterd door voortdurende 

 nevels en sneeuwstormen. Overschrijdt men den poolcirkel , dan neemt 

 do lengte der pooldagen en poolnachten zeer snel toe. Zoo begint de dag 

 van vier en twintig uren iets ten noorden van Tornea in Zweden, waar men 

 ééns in het jaar de zon op het middernachtelijk uur aan den hemel 

 ziet staan. Aan de Koordkaap op 71° 12' N. B. of op het eiland Vardö 

 duurt de zomerdag reeds twee maanden, op Spitsbergen, op 78 °N. B. , 

 duurt hij 4 maanden. Hier verheft zich de zon slechts 37° boven den 

 horizont en beschijnt met hare bleeke en bijna warmtelooze stralen 

 eenige onder de sneeuw bedolven planten , die zich dan haasten het 



