268 HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 



Alpen. Een gletscher bedekte de tegenwoordige kantons St. Gallen , 

 Zürich en Thürgau , vulde het Bodenmeer en bewoog zich door Beijeren 

 en Zwaben tot aan den Donau. Een ander deel van dezen gletscher breidde 

 zich in noordwestelijke richting uit, schoof zich in het tegenwoordige 

 Rijndal, schuurde dit uit en vulde het gedeeltelijk met steenen waar- 

 over later de klei- of lössformatie bezonk, die wij boven vermeldden. 

 Aan de zuidzijde der Alpen daalden de gletschers tot in het Pódal , 

 bijv. tot aan Solferino. Het Garda-meer , aan welks bekoorlijke oevers 

 thans "die Citronen blühen", was toen met ijs bedekt , dat groote steen- 

 mass's tot aan Peschiera heeft neergelegd. Ook de Pyreneeën hadden 

 hunne gletschers en van de ijsbekruinde toppen van Groot-Brittanië 

 en Ierland schoven ijsstroomen benedenwaarts. Gletschers zakten van 

 de Ardennen neer, holden het Maasdal uit en belegden den bodem 

 met hun grint en gruis en voerden dit zelfs tot in het zuiden van 

 ons land. 



Ofschoon de verschijnselen die in N.-Amerika op gletschers wijzen 

 nog niet zoo nauwkeurig zijn onderzocht , staat het toch vast , dat der- 

 gelijke ijsstroomen van de Alleghany- en Sierra Nevada afzakten. Op 

 het Zuidelijk gedeelte dragen de gebergten van Brazilië , Chili en 

 Patagonië de duidelijke kenteekenen , dat ook daar gletschers waren. 



Wat Azië betreft, het Kaukasus en het Himalayagebergte hadden 

 gletschers van uitgebreide afmetingen ; dat van den Libanon gletschers 

 naar beneden daalden wordt door hunne sporen ten duidelijkste aan- 

 getoond. 



Maar ook in het zuiden van een ander deel der bewoonde aarde 

 zijn dergelijke gletchersporen ontdekt en wel in Z.- Afrika tot op 35° 

 Z. B. en in Britsch Kafferland bij Greytown , terwijl in Z. W. Nieuw- 

 Zeeland steenhoopen en moraines tot aan de kust reiken. 



'Men heeft het tijdperk, waarin al deze gletschers aanwezig waren 

 en hunne steenen en gruis in de zeeën en oceanen neerlegden "den 

 IJstijd", de "IJsjpèriode, de "GlaciaaV of "DüuviaaV 'periode ge- 

 noemd, en uit de aanwezigheid van zoovele ijsstroomen, welke van de 

 hooge toppen naar de vlakte daalden besloten , dat de temperatuur van 

 Europa of in het algemeen van de toenmalige aarde lager was dan 

 tegenwoordig. Lyell , e. von der linth en heer zijn daarbij voorge- 

 gaan. Zij steunen vooral op de versteeningen van de dieren, welke zij 

 in deze "diluviale gronden" gevonden hebben en redeneerden daarbij 

 als volgt. De rendieren, muskusossen (Ovibos moschatMs) en de 



