HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 



271 



bia's. Lager in de vlakten vindt men CoréyUne-soorten , aan de Dra- 

 caena's verwant en zelfs boom varens , zoo als Dichsonia antarctica Lab. , 

 planten die alleen bij warm en vochtig klimaat gedijen. Wij vinden 

 dus aan den voet der gletschers tropische planten , maar hooger op 

 planten die ook in de gematigde gewesten en nog hooger andere , 

 die slechts in het Noorden kunnen groeien. Heer , de waarnemingen 

 van Dr. haast besprekende , tracht de waarde er van , als bewijs voor 

 de meening van de saportas te verminderen door de opmerking, dat 

 deze gletschers met hunne plantenwereld , die de polen aan den evenaar 

 verbindt, hunne eigenaardigheid te danken hebben aan het feit, dat 

 Nieuw-Zeeland J een eiland is , maar dit was immers ook met Europa 

 in het begin van het quarternaire tijdperk het geval , zooals wij boven 

 gezien hebben. In plaats dus dat de opmerking van heer onze over- 

 tuiging verzwakken zou , versterkt zij ons in de meening , dat gedu- 

 rende de quaternaire temperatuur de temperatuur van ons werelddeel 

 in het algemeen niet lager is geweest. Het klimaat was veel meer voch- 

 tig en daardoor meer gelijkmatig en in de plantenoverblijfsels zijn de 

 bewijzen voorhanden dat in de lage vlakten de temperatuur (van Europa 

 althans) hooger moet geweest zijn dan tegenwoordig. 



Treden wij nu terug in het tertiaire tijdvak en trachten we hier door 

 vergelijking van de fossiele dieren en planten het klimaat vast te stellen 



Evenals in het quaternaire tijdvak bloeiden in het Zuiden van Frank 

 rijk de laurier, de wijnstok en de vijgen in het midden van 

 de plioceenperiode 2 , maar daarnaast andere. Aan de oevers der Saóne- 

 vinden wij den Oleander in gezelschap van den Avogada-boom 

 der Canarische eilanden , (Persea indica) , van het b a m b o e s r i e t en 

 de Magnolia's. Deze boomen hebben eene gemiddelde jaarlijksche 

 temperatuur van 17—18° C. noodig. Dewijl Dyon in het Z. van Frank- 

 rijk thans eene gemiddelde jaarlijksche temperatuur van 11° C. heeft, 

 ligt de gevolgtrekking voor de hand. 



Zoolang wij , meer en meer naar het verledene terug gaande , afdruk- 

 ken vinden van plantensoorten , die geheel gelijk of zeer nauw verwant 

 zijn aan nog levende, zooals bijv. den Avogadoboom of den Oleander, is 

 het niet moeilijk de uiterste temperatuurgrenzen te bepalen , die noodig 



1 Over Nieuw-Zeeland gaat de isotherm van 12° C. 



3 Wij herinneren, dal het tertiaire tijdvak in drie onderafdeelingcn wordt verdeeld : in 

 eene ondste (de Eoceenperiode) , eene jongere (de Mioceen periode) en eene jongste (de 

 Plioceeuperiode) , welke laatst dus het quarternaire tijdvak onmiddellijk voorafging. 



