274 HET KLIMAAT DER VOORWERÈLt). 



stoffen omkorst of doordrongen, lagen in de bonste wanorde dooreeri 

 en tusschen heuvelrijen neergeworpen , terwijl hier en daar een ver- 

 steende wortelstok uit den grond te voorschijn kwam. Het maakte op 

 hen den indruk als of een doodende wind over al deze landen eens- 

 klaps was heengewaaid en had doen sterven wat eens een krachtig 

 leven ademde. Gelijk de prins in het sprookje van de schoone slaap- 

 ster in het bosch aanschouwden die natuuronderzoekers eene natuur , die 

 duizende en duizende jaren geleden door een loodz waren slaap was 

 overmand, maar om er nimmer meer uit te ontwaken. Wanneer men 

 die eenzame dalen binnen dringt of de besneeuwde toppen bestijgt , 

 waarop die boomstammen verspreid liggen , hebben al de takken of 

 bladeren geene andere veranderingen ondergaan , als dat kalk- of ijzer- 

 deeltjes tot in hun weefsel zijn doorgedrongen en ze daardoor hebben 

 verhard en voor verrotting gevrijwaard. 



Een der meest beroemde vindplaatsen is Atanakerkluk , aan de west- 

 kust van Groenland op ongeveer 70° N.B. Vlak aan het strand vindt 

 men fossiele boomstammen , die met dikke lagen van steenkolen afwis- 

 selen. Stijgt men in een smal dal tegen een bergrug op van ongeveer 

 300 meters hoogte , dan vindt men daar een ijzerhoudend gesteente , 

 waarin duizende bladeren van allerlei soort en grootte zijn afgedrukt, 

 en daar tusschen vruchten , bloemen en insekten , alsmede stukken van 

 boomstammen, die erop wijzen , dat hier ter plaatse eens een rijke planten- 

 groei was. Hier waren bosschen van S e q u o i a 's (als thans in Californië) , 

 populieren, eiken en Magnolia's (China, N. Amerika) die af- 

 wisselden met notenboomen en Diospyros (Ceylon). Maar ook 

 IJsland en Spitsbergen hebben talrijke planten-af dr ukken opgeleverd 

 uit het tertiaire tijdvak. Vooral geldt dit voor de westkust van Spits- 

 bergen , alwaar door den bekenden Zweed nordenskjöld eene belang- 

 rijke hoeveelheid afdrukken van planten, niet alleen uit de tertiair-periode , 

 maar ook uit de Jura- , krijt en steenkolenformatiën zijn ontdekt en 

 verzameld. Wij zouden te uitvoerig worden, indien wij de verschil- 

 lende vindplaatsen wenschten te vermelden en de planten beschrij- 

 ven die daar gevonden zijn. Voor ons doel is het genoeg , indien wij 

 weten , dat platanen en linden, eschdoorns en lij ster bessen 

 er voorkomen tegelijk met T h u j a 's en dennen, maar dat ook moeras- 

 en waterplanten als plompen en biezen er geen vreemdelingen 

 waren. De Magnolia's (China, N.-Amerika) vormden er bosschen, 

 die toen tot op 80° N.B. gevonden werden. 



