HËT KLIMAAT DER VOORWERELD. 275 



Prof. heer , die den veeloravattenden arbeid op zich heeft genomen 

 deze overblijfselen eener vroegere flora der noordpoolgewesten weten- 

 schappelijk en stelselmatig te bewerken en daaraan 10 jaren lang 

 (1868 — 1878) werkte, heeft uit den aard dier plantenafdruksels en hunne 

 verspreidiug over die noordpoolgewesten gevolgtrekkingen gemaakt die 

 van zeer groot belang zijn. Zijne onderzoekingen over de planten der 

 mioceenperiode brengen hem in de eerste plaats tot het gewichtige be- 

 sluit, dat men thans tusschen den 40 — 50sten breedtegraad dezelfde plan- 

 ten moet gaan zoeken die toen op den 70sten breedtegraad in overvloed 

 te vinden waren. Door den kapitein feilden zijn in 1876 op Grinnel- 

 land bij de Smithssund (82° N. B.) , dat is ongeveer 200 uren van de 

 Noordpool , fossiele planten verzameld , waaronder de zilveren en ame- 

 rikaansche Cypres, zoowel als berken, hazelnooten, po- 

 pulieren en Viburnum voorkomen. Riet begrensde de oevers van 

 moerassen, waarvan het brakke water door eene waterlelie {Nym- 

 phaea arctica hr.) bedekt was. Wij vinden den zilverden, de berk, 

 de hazelnoot en de klaterpopulier thans nog in eikaars gezel- 

 schap en wel op de hoogvlakten der Yogesen of in de boschrijke berg- 

 streken van Wurtemberg en Saksen. De gemiddelde jaarlijksche tem- 

 peratuur is daar thans tusschen 7° en 8° C. Het noordelijkst gedeelte 

 van Groenland zal dus in de mioceenperiode vermoedelijk eene ge- 

 middelde temperatuur hebben gehad die daarvan weinig afwijkt. De 

 aanwezigheid van platanen, Sequoia's of Wellingtonia's 

 (Californië) , amerikaansche Cy pressen en Magnolia's op Spits- 

 bergen in diezelfde periode wettigt ons tot het besluit, dat ook 

 daar de gemiddelde temperatuur niet lager, misschien wel iets hooger 

 was (9 Ü C). Dewijl thans volgens martius de gemiddelde jaarlijksche 

 temperatuur op Spitsbergen op — 8,6° C. moet gesteld worden, ligt de 

 gevolgtrekking niet ver, dat in de mioceenperiode de temperatuur op 

 dat eiland ongeveer 18° C. hooger was dan tegenwoordig. Enkele Mag- 

 nol i a-soorten , n. 1. die met niet afvallende bladeren (M. Inglefieldi Hr.) 

 kwamen toen , blijkens de onderzoekingen van heer niet op Spitsber- 

 gen , maar wel op Groenland voor, d. i. op 70° N.B. en wel tegelijk 

 met Sequoia's of Mammoethboomen , eschdoorns en eiken. 

 Maar deze planten vinden wij thans in eikaars gezelschap in Ohio , 

 Californië en tropisch midden- Amerika , waarvan de gemiddelde jaar- 

 lijksche temperatuur ongeveer 12° C. is. Ook hier ligt de gevolgtrek- 

 king voor de hand. Herinneren wij ons verder , hoe wij boven aanstip- 



