276 HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 



ten, dat bij Dantzig* in de barnsteenlagen afdrukselen zijn gevonden 

 uit dezelfde mioceenperiode van Laurieren, Kamfer- en Kaneel- 

 booraen, alsmede van Oleanders, en dat wij daarom de gemid- 

 delde temperatuur op die breedte d. i. op 55° N.B. op 20 — 18° C. 

 stelden , dan zien wij hier het belangrijke verschijnsel , dat ook in de 

 mioceenperiode de streken op eene lagere breedte een hoogere tempe- 

 ratuur hadden: m. a. vv. de gemiddelde temperatuur van de verschillende 

 deelen der aardoppervlakte was eene veel hoogere , maar zij nam 

 evenals thans met hoogere breedte af. 



Maar bij den aandachtigen lezer rijst hier misschien onmiddelijk de 

 vraag op : tegenwoordig hebben de plaatsen , die op gelijke breedte 

 liggen niet dezelfde gemiddelde jaarlijksche temperatuur, of wat op 

 hetzelfde neerkomt , tegenwoordig loopen de isothermen tengevolge van 

 de onregelmatige verdeeling van water en land niet evenwijdig met 

 de breedtecirkels , die wij ons over de oppervlakte der aarde getrokken 

 denken , hoe was dat vroeger het geval ? 



De scherpzinnige onderzoekingen van heer hebben hierop een zeer 

 voldoend antwoord gegeven. Hem is toch gebleken, dat de planten- 

 afdruksels van de Sikta-eilanden bij Ataschka (de N.W. punt van Rus- 

 sisch Amerika) en die van de Mackenzie-rivier eene zoodanige treffende 

 overeenkomst hebben met die van Atanekerdluk op de westkust van 

 Groenland, dat men met zekerheid tot een zelfde klimaat mag beslui- 

 ten. De Sikta-eilanden evenwel liggen op 57° N.B. , de vindplaatsen 

 aan de Mackenzie-rivier op 65° en die van Atanekerdluk op 70°. 



Hieruit besluit heer , en wij gelooven te recht , dat dit gelijke kli- 

 maat moet toegeschreven worden aan de verdeeling van water en land 

 toen ter tijde , en dat dus eene miocene isothermische lijn mag getrok- 

 ken worden over die plaatsen, eene lijn die eenigermate in buiging, 

 overeen zou komen met de tegenwoordige isotherm van 0°, die in het 

 midden van N.-Amerika op eene hoogte van 55 N.B. ligt, zich over 

 IJsland heen in de nabijheid van de Noordkaap tot 70° N.B. ver- 

 heft, om weldra in het midden van Azië weer tot eene gelijke 

 laagte te zakken. 



Een ander niet minder belangrijk besluit heeft heer opgemaakt uit 

 de overeenkomst van de mioceen-flora van Alaschka, de Mackenzie 

 rivier en Groenland met die van IJsland en Spitsbergen. De vindplaat- 

 sen van Alaschka en die van Spitsbergen liggen tegenwoordig bijna 

 180° lengte van elkaar verwijderd, en Grinnelland van Spitsbergen 



