HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 277 



bijna 90", toch vindt men er bijna dezelfde soorten van planten gedu- 

 rende de mioceenperiode. Dat de pool onveranderd is gebleven, wij 

 vermelden het reeds vroeger , is door de astronomen bewezen : een 

 nieuw bewijs kunnen wij putten uit de bovengenoemde overeenstem- 

 mende flora's. Indien toch de pool tijdens de mioceen-periode eene 

 andere richting had gehad , het klimaat van bovengenoemde streken 

 zou nooit eene zoodanige overeenkomst gehad hebben als door de 

 onderzoekingen van heer is aangetoond. 



Wij hebben in het vorige meer bepaaldelijk het oog gericht op de 

 flora van de pliocene en miocene perioden , omdat deze beter dan de fauna 

 ons de gemiddelde jaarlij ksche temperatuur kan doen bepalen. Onze 

 schets van de mioceenperiode bijv. zou nog opgeluisterd moeten worden 

 met Giraffen en Gazellen, terwijl Slank apen of Semnopithe- 

 k en, die thans Z. en Z. O. Azië bewonen, toen in de bosschen rondsprongen. 

 We hadden de zeeën moeten bevolken met tropische koraalvormen enz. 



Is door het vorige aangetoond , dat Europa en Azië gedurende het plio- 

 cene en het miocene tijdvak eene veel hoogere temperatuur hadden en 

 geldt hetzelfde ook van N.-Amerika , dan volgt hieruit niet dat de 

 temperatuur van alle deelen van de oppervlakte der aarde op gelijke 

 wijze hooger was dan hunne tegenwoordige. Zoo moeten wij uit de 

 onderzoekingen van k. mayer over de miocene flora en fauna van 

 Madeira besluiten , dat zich deze zeer nauw aan die van het toenma- 

 lige Europa en Azië aansloten , al hadden zij een iets meer tropisch 

 karakter. Ook in tropische streken zijn de tertiaire aardlagen onder- 

 zocht. Zoo zijn wij door onderzoekingen van heer bekend met de ter- 

 tiaire planten en schelpdieren van Java en Sumatra, terwijl Dr. günther 

 de visschen heeft onderzocht ; al deze onderzoekingen wijzen er op , 

 dat in het tropische Azië toen hetzelfde klimaat heerschte als tegen- 

 woordig. 



Alleen het klimaat van de meer noordelijke gewesten was hooger en 

 wel hooger naarmate wij meer in het miocene tijdvak terugtreden , 

 zooals vergelijkend onderzoek van de verschillende aardlagen der mioceen- 

 lagen geleerd heeft. Maar wij kunnen daarover niet in nadere bijzon- 

 derheden treden ; wij zouden al te uitvoerig moeten worden en het 

 wordt tijd, dat wij trachten berichten in te winnen over het klimaat 

 der eoceenperiode. 



Daartoe moeten wij een blik werpen m de eocene herbariën van 

 den Monte Bolca, van Provence , van de bruinkoollagen van Saksen 



