HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 



DOOR 



Dr. J. Th. C A T T I E. 



(Vervolg van bldz. 282.) 



Wij hebben vroeger gezien , dat het klimaat van verschillende fac- 

 toren afhankelijk is , van welke wij slechts één enkele behoeven te wijzigen 

 om onmiddellijk andere verschijnselen te zien optreden. Maar behalve 

 deze bekende factoren kunnen misschien nog andere onbekende in 't 

 spel zijn gekomen, welke met de eersten hebben samengewerkt om de 

 bedoelde klimaatsveranderingen in 't leven te roepen. Als één dier fac- 

 toren heeft men te hulp geroepen de eigen warmte van de aarde , die 

 in genoemde overoude geologische perioden zoo krachtig zou geweest 

 zijn , dat zij — aangenomen dat de andere factoren hunne eigene kracht 

 behielden — het verschil in breedte in den beginne onderdrukte , hetgeen 

 later , toen die eigen warmte minder werd , langzamerhand weer te voor- 

 schijn kwam. Volgens omalius d'halloy zou deze eigen warmte nog 

 in de tertiairperiode grooten invloed hebben gehad 5 bewijzen geeft 

 deze geleerde echter niet. Burmeister in zijne " Schöpfungsgeschichte" 

 meent , dat de gloeiende lavastroomen , die door de vulkanen werden 

 uitgeworpen, tot de verwarming van de atmospheer in hooge mate heb- 

 ben bijgedragen. Toch mist ook deze meening eiken redelijken grond. De 

 toppen van vulkanen zijn even goed met sneeuw bedekt als alle andere 

 hooge bergen en niemand zal de meening durven uitspreken, dat de 



19 



