292 HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 



en koude winters van het noordelijke halfrond zal er zich nu, volgens 

 croll , zoo veel ijs op de oppervlakte der aarde vormen , dat de korte 

 warme zomers niet voldoende zijn om dit ijs te smelten. Aldus zal zich 

 langzamerhand in die periode eene zoodanige ijsmassa op de aarde ver- 

 zamelen, dat de temperatuur der aarde en der lucht zeer veel lager 

 zal worden, m. a. w. het noordelijke halfrond heeft zijn ijstijdvak, maar 

 het zuidelijke halfrond geniet een meer gematigd en warm klimaat , te 

 meer , omdat naar de meening van croll , ten gevolge van de veran- 

 dering der excentriciteit, de zeestroomingen , die anders veel warmte 

 naar het Noorden voeren, haar richtingen zullen veranderd hebben. 

 Croll , de excentriciteit der aardbaan 3 millioen jaren terug berekenende , 

 heeft drie perioden van grootste excentriciteit gevonden , en wel valt de 

 lste periode van 2,630duizend jaren tot 2,460duizend jaren ; de tweede 

 begon 980duizend jaren geleden en eindigde 720.000 jaren voor ons. 

 De derde periode zou geduurd hebben van 240duizend tot 80duizend 

 jaren. Gedurende die perioden zou telkens voor het noordelijk halfrond 

 een diluviaal of liever ijstijdperk zijn ingetreden als de zon in den win- 

 ter in het aphelium was: het zuidelijk halfrond was op hetzelfde tijd- 

 stip warm en zacht van klimaat, en dit zou zich dan van 10.000 tot 

 10.000 jaren herhaald hebben. 



Het quarternaire ijstijdvak, de zoogenaamde Diluviaalperiode, zou nu 

 gevallen zijn naar croll's berekeningen , tusschen de 240 en 80duizend 

 jaren geleden, terwijl de tweede periode n.1. van 980 — 720duizend jaren 

 voor ons , een gletschertijdvak in de mioceenperiode aanduidt. De derde 

 gletscherperiode van croll van 2,630duizend jaren tot 2,460duizend 

 jaren ligt in de Eoceenperiode. 



Hoe verleidelijk nu bovenstaande uiteenzetting ook schijnen moge, 

 zij heeft geen enkele reeks van feiten , aan de fossiele planten- of die- 

 renwereld ontleend , tot steun. Wat meer zegt , de fossielen der mioceen- 

 periode , die het meest nauwkeurig van allen onderzocht is , volgen zoo 

 geregeld op elkander en wijzen — zooals wij boven uiteen hebben ge- 

 zet — op eene zoo regelmatige opeenvolging van tropische planten en 

 dieren , dat er voor eene diluviaalperiode volstrekt geen plaats is. Gaan 

 wij met croll nog eenige millioenen jaren verder terug , dan hebben 

 er in de meeste der andere perioden, ja zelfs in de steenkolenperiode 

 dergelijke gletschertijdperken geheerscht , waarvan wij echter noch in 

 het hooge noorden , noch in de gematigde streken eenig spoor aan- 

 treffen. Bovendien , en dit is , gelooven wij , voldoende reden om croLL's 



