300 HET KLIMAAT DER VOORWERELD. 



helderder van licht ; hoogere planten die meer licht maar dezelfde hoe- 

 veelheid warmte behoeven, verschenen op de aarde; wij treffen Cyca- 

 deën en Coniferen aan. In de krijtperiode beginnende eerste loofboo- 

 men te verschijnen; over de geheele oppervlakte der aarde heerscht 

 een zuiver zeeklimaat , de nevelzon verdicht zich meer en meer. Nieuwe 

 landen komen te voorschijn , andere verdwijnen. Er vertoonen zich spo- 

 ren van landwinden , omdat het vaste land grootere afmetingen begint 

 te verkrijgen. — De tertiairperiode is begonnen , en daarmede zijn groote 

 eilanden uit den schoot der zeeën verrezen , door nauwe straten geschei- 

 den. Nieuwe opheffingen doen groote vaste landen ontstaan ; landwin- 

 den verdrijven de wolken : de lucht- en zeestroomingen nemen andere 

 en meer veranderlijke richtingen aan (mioceenperiode). De invloed der 

 breedte doet zich mitsdien meer en meer gevoelen. Wij zijn aan het 

 einde der tertiairperiode genaderd. Reeksen van bergen zijn door vul- 

 kanische werkingen tot in de wolken opgeheven en verzamelen sneeuw 

 (Alpen , Pyreneeën , enz.) De gletscherperiode is ingetreden en weldra 

 vinden wij de eerste sporen van den mensch met zijn ruwe werktuigen 

 van steen, strijdende den strijd om het bestaan tegen zijne omgeving 

 in een klimaat , dat het onze , het tegenwoordige is. 



Wij hebben in het vorige getracht een beknopt overzicht te geven 

 van de onderscheidene theorieën en hypothesen welke verschillende be- 

 oefenaars der wetenschap hebben voorgesteld om ons het tropisch en 

 gelijkmatige klimaat te verklaren , dat , blijkens de talrijke dierverstee- 

 ningen en plan tenaf drukken duizende en nogmaals duizende jaren 

 lang over de geheele aarde verbreid was en daarna langzamerhand af- 

 nam in warmte, terwijl klimaatgordels gaandeweg gevormd werden. 

 Onder die verschillende theorieën en hypothesen scheen ons die 

 van probst , verbonden aan blandet's nevelzon , op de meest een- 

 voudige wijze eene verklaring te geven van de verschijnselen, die 

 wij in de aardlagen in het letterschrift van fossiele dieren en planten 

 vonden opgeteekend. Maar al deze onderzoekingen zijn slechts nog in 

 haar begin. Veel wat wij waarschijnlijk hebben genoemd moet waar 

 worden, talrijke vraagpunten wachten nog op een antwoord. Misschien 

 zal menige vraag eerst langs een omweg kunnen worden beantwoord. 

 Maar het onderzoek naar de oorzaken der veranderingen , die het kli- 

 maat in geologische tijdperken heeft ondergaan , zal steeds in hooge 



