IETS OVER DE CHLADNISCHE KLANKFIGUREN. 307 



wijze , en dus anders en gemakkelijker dan door een vlierpitten balletje , 

 zichtbaar maken. Onder het laagst liggende einde van den stok plaatst 

 men een ondiep schaaltje met gekleurd water, en op eenige decimeters 

 afstand er van houdt men een blad wit papier , vertikaal en loodrecht 

 op de richting der staaf. Wordt nu het boveneind gestreken , terwijl 

 het ondereind in het vocht reikt , dan wordt dit in een genoegzaam hori- 

 zontale richting tegen het papier gespat. Ter wederzijde van de schaal 

 wordt het spatten niet waargenomen. Heeft het lage einde eenige oogen- 

 blikken in het water gestaan, neemt men dit vervolgens weg en drukt 

 de vingers los tegen het einde , dan wordt bij het strijken het vocht 

 met zooveel kracht en zoo fijn verdeeld uit het hout gejaagd , dat men 

 meent met de vingers een laag ijs aan te raken. 



Ziedaar wat ik ongeveer schreef. Die lust heeft, om dit stukje op 

 de aangewezen plaats na te slaan , hebbe de goedheid , de voor mij on- 

 verklaarbare vergissing te herstellen , die dan ook in het 104de deel 

 is aangewezen, en voor het woord decimeters telkens centimeters te 

 lezen en het cijfer 5 op pag. 605 , eerste regel bovenaan , in een 2 te 

 veranderen. 



Kort na de verschijning van de bovenstaande mededeeling kwam ik 

 op het denkbeeld om de verkregene toonfiguren blijvend te maken en 

 geraakte eindelijk tot de volgende handelwijze. Niet zeer fijnkorrelig wit 

 zand werd in een oplossing van lakmoes geworpen, daarna de massa 

 gedroogd , waardoor al de korrels met een zeer dunne laag lakmoes 

 waren bedekt. Nadat dit blauwe zand zich op de knooplijnen der plaat 

 had geplaatst en de figuur een gewenschten vorm had aangenomen , 

 werd een blad wit papier met een heete , dunne oplossing van gelatine 

 in ruime mate , zoo snel mogelijk bedekt , zoodat er onder het opstrij- 

 ken geen stolling kon plaats grijpen ; daarna werd het blad door twee 

 personen op de plaat gelegd , nu voorzichtig overal goed aangedrukt , 

 eindelijk zoo spoedig mogelijk van de plaat verwijderd en rustig te droo- 

 gen gelegd. De figuren verliezen daarbij niets van haar scherpte en 

 kracht ; het zand kleeft zoo vast op het papier , dat thans , na 25 jaar 

 en bij herhaald gebruik , de verkregen afbeeldingen weinig of niets 

 geleden hebben. Ik heb , bij deze gelegenheid , aan die natuurlijke tee- 

 keningen een paar anderen toegevoegd , ten einde de plaatsing van het 

 lycopodium op de buiken zichtbaar te maken , en opdat die stof goed 



