310 IETS OVER DE CHLADNISCHE KLANKFIGUREN. 



treft, men staat inderdaad verbaasd over de samengesteldheid van de 

 beweging der moleculen in die trillende lichamen. Men beschouwe b.v. 

 fig. 3 en 11. De stoutste verbeelding is niet bij machte , zich een denk- 

 beeld te vormen van dit gewirwar der stofdeelen. En toch moet alles 

 geregeld geschieden ! Het aantal deelen , waarin de omtrek der platen 

 verdeeld wordt, is altijd even. Bij de hierbij gevoegde voorstellingen 

 loopen die verdeelingen van 24 (fig. 11) tot 2 (fig. 14). 



Er doet zich bij de besproken verschijnselen nog een omstandigheid 

 voor , die wel de aandacht verdient. De schijven leeren als 't ware het 

 voortbrengen der teekeningen. Toen ik de beide reeds genoemde vor- 

 men (fig. 8 en 11) voor het Album deed ontstaan, hadden de metalen 

 platen en de stokken ongeveer drie jaar rust gehad, en het was mij 

 aanvankelijk onmogelijk, de stokken, en evenmin de platen, zuivere 

 tonen te doen geven. Het gelukte mij eerst na herhaalde pogingen; 

 onder de bewerking werden zij steeds gedweeër, en eindelijk ging het 

 als van zelf. De moleculen hadden zich dus in den tijd van rust zoo- 

 danig geordend, als het meest aan haar natuurlijke ligging of slinge- 

 ring voegde. 



Ik had reeds meermalen die ondervinding opgedaan , en vind dit mo- 

 leculair verschijnsel geheel in overeenstemming met de volgende : 



De metaaldraad , die ten slotte door een zekere opening van het trek- 

 ijzer met geweld is getrokken, kan er na eenige dagen van rust niet 

 meer doorheen. Bij een kwik-thermometer rijst na eenige jaren het nul- 

 punt door de wel langzame , maar toch zekere verplaatsing der glas- 

 moleculen van den bol. De bekende waterhamer geeft, na lange rust, 

 veel moeilijker het eerste geluid dan bij het geven van een tweeden 

 of derden stoot. Twee op elkander vrij rustende vaste lichamen kunnen 

 na eenigen tijd slechts met meer krachtsinspanning van elkander wor- 

 den verwijderd dan kort nadat zij op elkander zijn gelegd , enz. De eeuwige 

 beweging der moleculen wordt dus ook door de geluidsplaten sprekend 

 bevestigd. 



BIJVOEGSEL. 



Het welslagen der bevestiging van het zand door gelatine , in het 

 vorenstaande vermeld, heeft mij er toe gebracht, ook het magnetisch 

 spectrum blijvend te maken. 



