IETS OVER HET LOSS. 313 



het in Europa steeds op en tusschen de erratische blokken voorkomt. 

 In noordelijk China zijn , zooals ferdinand von richthoven aangeeft , 

 geene erratische blokken of moraines te bespeuren; dit duidt op afwe- 

 zigheid van gletschers in den ijstijd. Genoemde geleerde besluit uit dit 

 verschijnsel , dat China toenmaals een veel droger klimaat in deze stre- 

 ken bezat , dan tegenwoordig het geval is , welke droogte veroorzaakt 

 kan zijn, doordat Azië zich toen veel verder oostelijk uitstrekte dan 

 thans; maar dat ook daar het loss tot de jongste formaties behoort, 

 bewijst zijne ligging aan de oppervlakte. — De meeningen over het 

 ontstaan dezer aardsoort zijn zeer uiteenloopend. Het komt zoowel op 

 vlakten en aan berghellingen , als op terrassen duizenden voeten boven 

 het zeevlak, op kammen en in dalketels voor. Men ontmoet het aan 

 de zeezijde en honderden mijlen binnenslands. Het ontbreekt soms daar , 

 waar aan de zuidzijde van een gebergte moraines het bewijs der vroe- 

 gere aanwezigheid van gletschers geven (Italiaansche alpen) , en ten 

 noorden dierzelfde gebergten komt het op eene hoogvlakte (de Beier- 

 sche) voor. Deze in verticalen en horizontalen zin ongelijke versprei- 

 ding bereidt den geologen groote moeilijkheid. Neemt men aan , dat 

 het zich in water heeft afgezet , hoe is zijne aanwezigheid op zoovele berg- 

 kammen te verklaren, tenzij men de meest onwaarschijnlijke opheffin- 

 gen boven en dalingen beneden het zeevlak aanneemt? Gelooft men, 

 dat het uit gletscherslib is ontstaan , waarom komt het dan niet bij 

 iedere moraine voor, waarom wordt het niet nog heden aan de glet- 

 schertongen, die in de dalen uitloopen gevormd? Hebben zoetwater- 

 stroomen het bijeengespoeld, hoe is het loss zoo onvermengd, hoe zijn 

 de fossielen er in aanwezig zoo in hun geheel gebleven? Werd het in 

 riviermonden onder invloed van den golfslag bijeen gebracht , waarom 

 zulk een totale afwezigheid van zeeplanten en zeedieren ? Bovengenoemde 

 theoriën met nog vele andere vermeerderd en de bezwaren er tegen , 

 worden door f. v. richthoven in zijn beroemd werk over China be- 

 sproken. Geheel in tegenoverstelling van hen , die het loss een bezink- 

 sel of bijeenspoelsel achten, gelooft v. richthoven dat een droog kli- 

 maat tot zijn ontstaan noodig is, dat droge heftige luchtstroomen de 

 voornaamste factoren bij dit ontstaan zijn , dat de vorming van steppen 

 en lösslanden ten nauwste samenhangt. Een continentaal klimaat geeft 

 tot steppenvorming aanleiding; de bewijzen hiervoor zijn in Oude en 

 Nieuwe wereld in overvloed voorhanden. Groote uitersten in het klimaat 

 werken vernietigend op alle gesteenten ; vooral door groote hitte , onder 



