314 IETS OVER HET LOSS. 



den invloed der verzengende zonnestralen splijten en barsten de ge- 

 steenten ; zoodra deze afbrokkelingen klein genoeg zijn , veegt de wind 

 ze bijeen , en onder zijn snerpenden vleugelslag worden ze tegen elkaar 

 gestooten , vergruisd , als 't ware fijngemalen , in stofwolken opgevoerd 

 en voortgejaagd. Alle reizigers in centraal en oostelijk Azië kennen 

 deze stofstormen. De lucht ziet dan vaalgeel, de zon is er door om- 

 sluierd , de horizon wordt enger en enger. Als de wind gaat liggen , zakt 

 het stof, en het geheele landschap verft zich met eene gele kleur, de 

 heilige kleur der Chineezen , de kleur van hun keizerlijk huis , de kleur 

 der lösslanden! Deze stofstormen werken nu eens doodend, dan weder 

 bevruchtend ; wanneer zij wateren afdammen, als 't ware onder zandheuvels 

 begraven en verstikken , kunnen zij op den langen duur woestijnen 

 doen ontstaan waar eerst cultuurlanden bloeiden ; maar overdekken 

 zij den uitgeputten akker, dan geven zij nieuwe groeikracht aan de 

 planten : het stof blijft tusschen die planten liggen , de regen kan het 

 niet wegspoelen , het verhoogt zoodoende den grond. Ja , hoe langzaam 

 ook, herhaalde heftige stofstormen moeten het terrein, waar het stof 

 nedervalt , verhoogen. Daarbij , de wind is niet aan plaats gebonden ; hij 

 dringt in de ontoegankelijkste kloven , wanneer zijne richting er heen 

 wijst , en strijkt over hooge toppen en kammen ; wat hij met zich voert 

 kan hij laten vallen , waar hij een oogenblik tot rust komt ; daar hij 

 machtiger is dan de gietschers en krachtiger dan de waterstroomen , 

 vrijer in zijne bewegingen dan die beide, kan het voorkomen van loss 

 diep in de binnenlanden , hoog op de terrassen en bergkammen aan 

 hem worden toegeschreven , zonder dat herhaalde opheffingen en dalin- 

 gen van den grond daarmede in verband staan , of er toe noodig zijn. 

 Een der gewichtigste bewijzen voor richthoven's theorie leveren de 

 huisjes der landslakken, die in het loss aanwezig zijn. Deze diertjes 

 moeten over het algemeen gestorven zijn , waar men hunne omhulsels 

 nog heden aantreft. De slakkenhuisjes zijn te fijn en te bros om door 

 geweldige waterstroomen in gaven toestand te worden overgebracht ; zij 

 worden in aanmerkelijke diepten, honderden meters beneden de opper- 

 vlakte , aangetroffen , wat voor eene langzame ophooging der lösslan- 

 den spreekt. Dat het loss meestal geene lagen vertoont , is mede een 

 bewijs voor de juistheid van v. richthoven's theorie. Alle grond , die 

 zich in water afzet , is gelaagd , het loss daarentegen vormt een door- 

 loopende poreuse massa door diepe kloven en insnijdingen gekenmerkt; 

 waar banken (somtijds voor lagen aangezien) aanwezig zijn, danken 



