IETS OVER HET LOSS. 315 



deze hun ontstaan aan de zoogenaamde lössmannchen , mergelknollen , 

 die vaak met ander gruis vereenigd bleven liggen , waar het fijnere 

 zand om hen heen werd weg geveegd door den wind of medegevoerd 

 door een bergstroom , of wel eenvoudig door de poreuse gesteldheid van 

 het loss in den letterlijken zin des woords verregende. Deze poreus- 

 heid is oorzaak , dat een lösslandschap zich door tallooze kloven , uit- 

 holingen en loodrecht afgaande terrassen kenmerkt , — waar het regen- 

 water stroomen vormt , wordt het loss ondermijnd ; hierdoor is het aan- 

 leggen van wegen en straten zeer moeilijk. Dikwijls wordt eene lang 

 gebruikte straat door ondermijning gevaarlijk. Von richthoven wijst er 

 op , met hoevele bezwaren het aanleggen en nog meer het in stand 

 houden van spoorwegen in honderden meters dikke echte lössterrassen 

 gepaard zou gaan. Behalve de schelpen der landslakken komen in het 

 loss ook de beenderen van fossiele landzoogdieren voor. Vooronderstel , 

 dat de dieren daar gestorven zijn , waar zij voedsel vonden , dan moet 

 het loss , waarop zij leefden een weideland zijn geweest , zooals nog 

 heden de lösslanden ten oosten van de Kocky-mountains en in het La 

 Platagebied. Sporen van planten komen in de lösslanden dan ook bij 

 millioenen voor , niet hunne overblijfsels , maar de holle ruimten , waarin 

 zich eens hunne wortels uitstrekten ; daarom noemt v. richthoven het 

 loss een kerkhof van ontelbare generaties grassen. Waren dan vroeger 

 de lösslanden welige weiden , de hand van den mensch wierp graan in 

 de aarde, die slechts regen behoefde om honderdvoudig vrucht te ge- 

 ven, en het grasveld was in een korenveld herschapen. Zeker geen 

 eigenaardiger tooneel dan een lösslandschap. Staat men op den bodem 

 eener kloof , dan ziet men slechts geelbruine loodrechte wanden , waar 

 boven terrassen zich steil verheffen , en langs den rand van ieder terras 

 een zoom van grashalmen. Staat men daarentegen op eene hoogte , van 

 waar men het geheel overziet, dan treffen allerwege groene velden 

 het oog, of terras aan terras draagt een oogst van rijpe halmen, die 

 nederbuigende van zwaarte den sikkel des landmans wachten. Maar 

 het loss geeft den mensch niet alleen brood , het verstrekt hem ook tot 

 woning. In de zijwanden der terrassen graaft hij zich holen , wier wan- 

 den en zoldering hij door een zeker cement , mede uit het loss verkre- 

 gen , bevestigt. Zulke woningen , koel in den zomer , warm in den winter 

 dienen soms een zelfde familie geslachten achtereen. Af en toe moeten zij 

 verlaten worden , waar ondermijning langer vertoeven gevaarlijk zou ma- 

 ken; evenwel schijnt dit niet vaak voor te komen; langdurige ondervinding 



