IETS OVER HET LOSS. 317 



kens verzamelen en tot zoutmeren aanleiding geven. In deze bekkens 

 brachten water en luchtstroomen overvloedig materiaal ter ophooging 

 van het terrein. Overtrof' nu de aanvoer van water de verdamping, 

 dan werd het meer steeds grooter , eindelijk vloeide het over een zijner 

 randen, of er vormde zich op andere wijze een soort van afvoerkanaal ; 

 de grond werd langzamerhand uitgeloogd , de zoutsteppen om het zout- 

 meer verdwenen en vruchtbaar loss kwam er voor in de plaats. 



Is daarentegen de verdamping grooter dan de toevoer, zoo moet het 

 zoutmeer inkrimpen , de steppen er om heen gedoogen slechts enkele 

 zoutplanten , zij zijn onbruikbaar voor allen akkerbouw 5 bij wateraan- 

 voer een zoutmoeras, bij groote droogte een wit gebleekte oppervlakte, 

 die slechts natron, keukenzout of soda oplevert. Bij den overgang van 

 zoutmeer tot lössland treedt eene periode tusschenbeide , waarin de slechts 

 ten deele uitgeloogde grond nog geen akkerbouw, maar wel weiden 

 veroorlooft; geen wonder, dat op zulke plaatsen slechts herdersvolken 

 rondzwerven. Waren de landbouwende Chineezen niet zelven eens no- 

 maden, die, vóór zij zich in de lösslanden aan akkerbouw wijdden , een 

 bestaan voerden als de Mongolen tegenwoordig in de landen ten noor- 

 den van hun rijk ? Von richthoven werkt in zijne beroemde reisbeschrij- 

 ving en studie over China het verband tusschen steppen en meerlöss- 

 vorming breed uit ; hij toont tevens aan , hoe een vruchtbare lössgrond 

 bij verandering van klimaat , gebrek aan regen , weder in eene steppe 

 kan verkeeren. 



Kehalve in China schijnt Azië nog andere lösslanden rijk te zijn. 

 V. richthoven besluit na eene nauwkeurige studie van de meest vertrouw- 

 bare reisbeschrijvingen (pumpelly, radde, schlagintweit) dat loss 

 voorkomt o.a. aan den bovenloop van de Bramapoetra en van den Indus , 

 ten Westen van het Tarymbekken , aan den Isyk-koel in het Tindshan- 

 gebergte , aan de zacht geronde hellingen van den Khingan , hier en 

 daar in Mongolië en. . . hier betreedt men de ware lösslanden van noor- 

 delijk China weder , zoodat geheel centraal-Azië vermoedelijk door löss- 

 landen in wording, volkomenheid of achteruitgang omringd is. Ook 

 het hoogland van Eran en het zuiden van ïoeran worden door v. richt- 

 hoven gedeeltelijk tot de lössgebieden gerekend. 



In Europa vormt het loss evenals in China de vruchtbaarste landen ; 

 de zwarte aarde van Rusland schij nt er nauw mede samen te hangen. l 



1 Zie blz. 244 Ztitschri/t für Wissenschaftliche Oeographie. Band II. Heit 6. 



