326 GESCHIEDENIS VAN DEN VLEUGELVINGER. 



Ook de overige beenderen die den schedel samenstellen , vertoonen 

 de grootste overeenkomst met de beenderen van den vogelschedel : de 

 verbinding van het achterhoofdsbeen met de wervelkolom leert ons 

 dat de vleugelvinger zijn kop en hals bewogen moet hebben zooals 

 een vogel, en niet zooals een zoogdier of een reptiel. 



Het jukbeen evenwel gelijkt niets op dat van den vogel. Het bestaat 

 uit een enkel been , dat het grootste gedeelte van den voor- en onder- 

 rand van den oogkuil vormt. Bij de vogels is de oogkuil gewoonlijk 

 van onderen niet door een been gesloten, doch als dit het geval is, 

 gebeurt het toch nooit door het jukbeen. 



De groote , rondom door beenderen begrensde oogkuilen bevatten , 

 gelijk bij sommige sauriërs en vogels , een beenring tot versterking der 

 sclerotica. Bij sommige vleugelvingers schijnt die beenige ring te ont- 

 breken; ten minste bij het geslacht Rhamphorhynchus is hij tot heden 

 nog niet gevonden. Waar hij aanwezig is , bestaat hij of uit een enkel 

 glad beenstuk (Pt. scolopaciceps en Pt. crassirostris) of uit beenplaat- 

 jes die met de randen over elkander heen liggen, die of glad zijn (Pt. 

 Kocht) of met korreltjes bedekt (Pt. Meyeri). 



De beide neusgaten waren zeer groot , en van binnen niet door een 

 beenige plaat van elkander gescheiden. 



Een van de belangrijkste schedelbeenderen is het trommelbeen 

 waaraan de onderkaak met een gewricht verbonden is. Dit been is 

 niet vierhoekig, zooals bij de vogels, maar steelvormig en rolrond.. 

 Cu vier en oken zagen reeds hierin een onbedriegelijk teeken, dat de 

 pterodactylus geen zoogdier , maar een reptiel , een sauriër , was. Hierin, 

 alsmede in eenige andere deelen , vertoont dit dier de grootste over- 

 eenkomst met den kameleon , welks schedel echter van achteren niet 

 gewelfd is , als die van een vogel , maar spits en lang uitloopt , en 

 dus zeer veel van dien van den pterodactylus verschilt. 



De onderkaak van den pterodactylus is zeer gelijk aan die van den 

 vogel, doch mist de opening in de achterste helft der onderkaak, die 

 men bij vogels en krokodillen vindt. Bij die groote overeenkomst wekt 

 het des te meer verwondering de kaken gewapend te zien met tanden 

 die , zooals die der krokodillen , in afzonderlijke tandkassen gezeten 

 zijn , en , zooals bij de hagedissen , een plaatsvervangenden tand nevens 

 den ouden tand vertoonen. 



De wervelen. Het is tot heden nog niet gelukt het getal en den 

 aard der wervelen van den vleugelvinger nauwkeurig te bepalen. Zelfs 



