GESCHIEDENIS VAN DEN VLEUGEL VINGER. 333 



gelijkt meer op dat der reptielen. Dit zelfde kan met nog meer reden 

 van het schaambeen gezegd worden , 't welk men met de buidelbeen- 

 deren van zekere zoogdieren heeft vergeleken (goldfuss). Bij de vogels 

 is het schaambeen geheel anders , en beslaat ook een andere plaats in 

 het bekken: het is namelijk griffelvormig , naar achteren gericht, en 

 neemt deel aan de vorming van de gewrichtsholte voor het dijbeen. 

 Dat het schaambeen der pterodactylen geen deel neemt aan de gewrichts- 

 holte, doet denken aan den krokodil en ook aan den Archegosaurus , 

 waaruit blijkt met hoe weinig zekerheid men uit zulk een kenmerk tot 

 den trap van bewerktuiging van een dier kan besluiten. 



Het bovenbeen. Het is niet te miskennen dat het dijbeen van 

 sommige pterodactylen, ook in zijn bovenst gewrichtsuiteinde, een groote 

 overeenkomst met dat van den vogel vertoont. Daarentegen is bij andere 

 soorten van vleugelvingers dit been zoo recht geplaatst als bij de zoog 

 dieren, waaraan het ook door de ontwikkeling van het dijbeenshoofd 

 en door de aanwezigheid van een draaier of trochanter doet denken. 



Het onderbeen. Anders evenwel is het met het scheenbeen, 't welk 

 door het feit dat het onder de beenderen van de achterste ledematen 

 het langste is , te vergelijken is bij dat van een vogel of een vliegend 

 zoogdier. Een andere duidelijke overeenkomst vindt men in het rudimen- 

 taire of griffelvormige kuitbeen. Ook bij verschillende vleermuizen is 

 het kuitbeen griffelvormig , doch dan ontbreekt er een stuk van het 

 boveneinde , terwijl dit bij de pterodactylen aan het ondereinde ontbreekt, 

 zoodat het even lang is als het scheenbeen. 



Een beenige knieschijf, zooals bij de zoogdieren en ook bij vogels 

 voorkomt, wordt niet bij den vleugelvinger gevonden. 



De voetwortel is tweerijig, en gelijkt op dien der reptielen. Het 

 getal beenderen waaruit hij bestaat , is nog niet met zekerheid bepaald. 



Een plotselinge overgang van de vogels tot de reptielen is in den 

 middenvoet te erkennen: zooals bekend is, bestaat hij bij de vogels, 

 vooral bij de moerasvogels , met den voetwortel uit een enkel been. 



De voet. Cuvier, wagler en goldfuss meenden dat de voet van 

 den vleugelvinger vijf volkomene teenen bezat, doch latere onderzoe- 

 kingen hebben er nooit meer dan vier aangetoond , en ten hoogste daar- 

 nevens een beenstompje of een rudimentairen teen. Uit de getallen van 

 de leden der teenen , heeft men besloten dat de voet overeenkomst had 

 met dien der thans levende hagedissen , doch deze onderscheidt zich 

 reeds door het bezit van vijf wel gevormde teenen : vier teenen zouden 



