334 GESCHIEDENIS VAN DEN VLEUGELVINGER. 



eerder op den krokodil wijzen. Met de nagelleden vindt men voor de 

 vier teenen , met den grooten teen beginnende , de volgende getallen : 

 2. 3. 4. 5. , die men als de normale mag beschouwen. Deze getallen 

 beantwoorden wel aan die der hagedissen , als men namelijk geen acht 

 slaat op den kleinen of buitensten teen , en eveneens zijn zij ook gelijk 

 aan de getallen bij de vierteenige vogels. Doch het schijnt alsof deze 

 getallen niet bij alle pterodactylen de zelfden waren. Bij Pt. scolopaciceps 

 schijnen 2. 3. 3. 4. leden en bij Pt. micronyx slechts 2. 3. 3. 3. voor 

 te komen. Alle vier teenen waren van nagels voorzien , doch die veel 

 kleiner waren dan de nagels der vingers. Dit is juist het tegendeel van 

 hetgeen bij de vogels wordt waargenomen : de pterodactylen bezaten 

 een echten reptielen-voet. Bij de vleermuizen bestaat de voet uit vijf 

 volkomen ontwikkelde , allen bijna even lange teenen. 



Sommige pterodactylen hadden zulke zwakke achterste ledematen, 

 dat zij het dier nauwelijks konden dienen om er op te rusten , terwijl 

 zij bij andere soorten krachtig genoeg waren om er mede op den grond 

 te loopen en te springen. 



De huid. Over de huid van den pterodactylus heeft men zeer ver- 

 schillend gedacht. Goldfuss wilde op den steen , waarin de Pt. crassi- 

 rostris ligt , sporen van haren en van vederen gevonden hebben : latere 

 onderzoekers konden die sporen echter niet weder vinden. Charles bell 

 zei, over den vleugelvinger sprekende: "Dit dier kan niet met vederen 

 bedekt zijn geweest , omdat het geen snavel had. Geen dier heeft vede- 

 ren zonder een snavel om hen schoon te maken of te reinigen." Kan 

 men ook van een bekleeding met vederen tot een snavel besluiten, 

 men kan toch niet, omgekeerd, beweren dat een snavel noodzakelijk 

 vederen vereischt : ook is het snaveltje dat aan den punt van den bek 

 van Rhamphorkynchiis Gemmingi zit, zóó klein dat het niet voldoende 

 is om tot het reinigen van vederen te kunnen dienen. Bovendien heb- 

 ben wij in het vogelbekdier , Ornithorhynchus , een voorbeeld van een 

 soort van snavel , die niet met een bevederde , maar met een behaarde 

 huid verbonden is. Quenstedt beweerde in de verzameling van Dr. 

 naBERLBiN te Pappenheim een grooten vleugelvinger in een harde steen- 

 plaat gezien te hebben, welks lichaam en vliegvliezen geheel en al 

 met fijne naaldvormige indruksels bedekt waren, die hij voor overblijf- 

 selen van een harige huid houdt , en zelfs meent hij bovendien op het 

 vliegvlies onduidelijke vertakkingen van een adernet bespeurd te heb- 

 ben. Von meyer zegt dat dit voorwerp naar Haarlem of naar München 



