HET ZEVENVOUDIG WERELDRAADSEL 



DOOR 



Dr. G. DOIJER VAN CLEEPF. 



(Naar E. du B ois -Eeijmokd ) 



De vorderingen , door de natuurwetenschappen in deze eeuw gemaakt , 

 hebben de stoutste verwachtingen overtroffen. Menig geheim is ont- 

 sluierd, waarvan de onthulling voor niemands geest als een liefelijk 

 droombeeld opgerezen was. Wie toch had zich aan eene profetie om- 

 trent de stoffelijke samenstelling der hemellichamen gewaagd, wie met 

 eenigen grond van waarheid eene gissing uitgesproken aangaande den 

 bouw dier zonnen, wier licht duizenden van jaren noodig heeft om 

 onze aarde te bereiken , aangaande den bouw der wereldstelsels , wier 

 afstand van de aarde den mensch de geringheid, de nietigheid van 

 zijn woelen en werken doet gevoelen ? Evenwel , dat raadsel is voor 

 onzen geest verklaard , nadat de spectraal- analyse , door bunsen en 

 kirchhoff tot een gemeengoed voor de menschheid gemaakt , in steeds 

 ruimer en ruimer kring wordt toegepast. Oneindig moge de afstand 

 van die hemelbollen zijn , hun glans moge afnemen , hun einde zicht- 

 baar naderen , de lichtstraal , door het prisma gebroken , geeft een on- 

 twijfelbaar getuigenis omtrent den aard der lichtbron , die hem uitzond , 

 en omtrent de éénheid van het heelal. 



Levert de spectraal-analyse een duidelijk voorbeeld, tot welke groote 

 dingen scheikunde en natuurkunde te zamen verbonden den mensch 

 in staat stellen, iedere natuurwetenschap op zich zelve heeft wonderen 

 aan het licht gebracht. Aan de hand der geologie slaan wij een blik 

 in het verre verleden ; zij verschaft ons een voorstelling , hoe uit den 

 chaos vermoedelijk de orde en het licht te voorschijn kwamen , en hoe 

 de aarde, die eerst woest en ledig was, door de werking van water 



