346 HET ZEVENVOUDIG WERELDRAADSEL. 



ning omtrent de levensverschijnselen. Pasteur en de quatrefagesd.v. 

 houden het daarvoor , dat men behalve met de scheikundige en natuur- 

 kundige krachten , die de afzonderlijke deelen voortbrengen , een onbe- 

 kenden factor in rekening brengen moet , die de deelen tot een onver- 

 breekbaar geheel verbindt. Aan dezen onbekenden factor weet de qua- 

 trefages geen beteren naam te geven dan "het leven", op gevaar af als 

 een achterblijver te zullen worden beschouwd. Toch acht ook hij het 

 niet geheel onmogelijk , dat het levensgeheim eens zal worden onthuld. 

 Hij, "schoon geen aanhanger van darwin's leer, een van de meestbe- 

 "voegde en gunstigste beoordeelaars van de ruime bouwstoffen, door 

 "den Engelschen natuur- en levenskenner verzameld 1 , zegt: het is 

 "niet onmogelijk, dat de onbekende oorzaak, die de uitgestorvene en 

 "de levende soorten in het aanschijn riep, nog op eenig punt van onze 

 "aarde werkt, en misschien zal eenig gelukkig toeval een weinig licht 

 "verspreiden over het groote mysterie van den oorsprong der organi- 

 sche schepselen". 2 Niet veel stelliger klinkt darwin's verwachting 

 omtrent de onthulling van dit raadsel: "het onderzoek naar de wijze, 

 "waarop de verstandelijke vermogens zich bij de laagst ontwikkelde 

 "organismen het eerst ontwikkelden, is even hopeloos als dat naarden 

 "oorsprong des levens. Zoo ooit, dan worden zulke vraagstukken 

 "eerst in een verwijderde toekomst opgehelderd." 3 



De natuurwetenschap , . zoo hooren wij dus door den mond van verschei- 

 dene harer dienaars van den eersten rang bekennen, moet het ant- 

 woord schuldig blijven op de vraag , hoe de levende wereld ont- 

 stond. Blijft de mechanische wereldbeschouwing op dit punt staan , wie 

 leeft bij de overtuiging, dat Grod de oorzaak van alles is en dat uit 

 Hem alle dingen zijn , hij zal evenzeer zijn onkunde belijden omtrent 

 de wijze, waarop het leven te voorschijn werd geroepen, maar toch mee- 

 nen , dat zijne voorstelling het gemoed beter bevredigt. 



Het doelmatige van vele natuurverschijnselen is algemeen bekend. 

 Wien wordt het niet geleerd , dat het leven van de dieren het bestaan 

 van het plantenrijk mogelijk maakt en op zijne beurt daarvan afhangt? 

 Wie heeft niet gehoord , hoe zonder het merkwaardige verschijnsel , 



' Jac. Moleschott, Gids 1882, Aug. bl. 338. 



2 L'espèce humaine, p. 75. 



1 Jn what marmer the mental powers were first developed in the lowest organisms, 

 is as hopeless an inquiry as how life first originated. These are problems for the dis- 

 tant future, if they are ever to be solved by man (The descent of man, p. 36, 1871). 



