348 HET ZEVENVOUDIG WERELDRAADSEL. 



slaagd heeten mag. Zijne bedoeling is het in geen geval geweest 

 de schepping als een voortbrengsel van de werking der natuurkrachten 

 voor te stellen. Zijn streven betrof de middelen , waarmede het gestelde 

 doel werd bereikt. Ondertusschen hield hij zich overtuigd, dat het re- 

 delijker was in de inrichting der wereld de werking te zien van een 

 Verstandige Oorzaak dan het gevolg van het blinde toeval. 1 



De schepping , tot dusverre beschouwd , biedt dus aan den mensche- 

 lijken geest een viervoudig raadsel aan. Het wezen der grondstoffen , 

 waaruit zoowel de onmeetbare hemelbollen als de zandkorrels aan het 

 strand opgebouwd zijn, en de aard der krachten, waardoor de onder- 

 linge verbindingen der grondstoffen en hare bewegingen worden be- 

 heerscht , zijn de eersten in de reeks der onbekenden. De aanvang van 

 de beweging in die stof of wil men beter de aanvang der stof, die 

 altijd in beweging is , is door een ondoordringbaren sluier aan het 

 geestesoog des menschen onttrokken. In den donker tast de natuur- 

 kundige rond naar een verklaring van verscheidene doelmatige wer- 

 kingen in de natuur, al meent hij somtijds eene lichte schemering te 

 ontdekken. Te midden der onbewerktuigde natuur treedt het leven der 

 bewerktuigde wereld als een nieuw mysterie op. 



Hier op het meer beperkte gebied van het levende leert de natuur- 

 kundige nog meer dan eenmaal de beperktheid van de hem verleende 

 vermogens kennen. Gesteld , dat voor eenigen mensch de vier bedoelde 

 vraagstukken naar eisch waren beantwoord , dat het wezen van stof en 

 kracht en leven voor hem waren onthuld. Zoodanige mensch zou zich 

 een volledige rekenschap kunnen geven van de levensverschijnselen der 

 plant. Het waarom van de kieming der zaadkorrels , van den groei der 

 plant door celvermenigvuldiging , van de bewegingen der bladen en 

 der stengels , ja alles lag dan als geopend voor hem. Met het dierlijk 

 leven was dit evenwel nog niet het geval. De met de bedoelde kennis 

 toegeruste geest zou b.v. met mathematische zekerheid kunnen voor- 

 spellen , welke stoornissen zich over een bepaalden tijd in de werking 

 van het een of ander lichaamsdeel van een mensch zullen openbaren , 



1 "The birth both of the species and of the individual are equally parts of that se- 

 quence of events, which our mind refuses to accept as the result of mind chance. The 

 uuderstauding revolts at such a conclusion, whether or not we are ahle to believe , that 

 every slight variation of structure, — the union of each pair in marriage, — the 

 disseminatioa of each seed , — and other such events, have all been ordered for sorae 

 special purpose". The descent of man, 1871, p. 390—396) 



