GESCHIEDENIS VAN DEN VLEUGELVINGER. 369 



laatste of buitenste vinger is zeer lang en bezit geen nagel. Ook het 

 achterste lidmaat heeft vijf vingers, maar geen van dezen is verlengd. 

 De rhamphorhynchen verschillen van de pterodactylen doordat het 

 voorste gedeelte hunner kaken geen tanden draagt, en dit gedeelte 

 waarschijnlijk met een hoornachtigen snavel bekleed was. Hun schou- 

 derblad en ravenbeksbeen zijn vereenigd. De staart is lang en stijf, 

 uit ongeveer dertig wervelen samengesteld , en eindigt , ten minste bij 

 één soort, in een bladvormig vlies of schild. Ook bij de rhampho- 

 rhynchen heeft de vinger, die het vliegvlies steunt, vier leden. 



Ik heb getracht , in bovenstaande regelen , een kort overzicht te geven 

 van onze tegenwoordige kennis van den vleugelvinger. Wie dit merk- 

 waardige geslacht van voorwereldlijke dieren nauwkeuriger wil bestu- 

 deeren, vindt daartoe de schoonste gelegenheid in ons eigen land, en 

 wel in Teylers museum te Haarlem. Ten einde dit aan te toonen , 

 veroorloof ik mij dit opstel te besluiten met een korte vermelding van 

 wat het genoemde museum aan overblijfselen van vleugel vingers bevat. 



Behalve het boven reeds vermelde gipsafgietsel van Ramphorhyn- 

 chus phylluruSj vindt men in het museum ook een gipsafgietsel van 

 Pterodactylus crassir osiris. Boven zeide ik reeds dat de geleerden de orde 

 der vleugelvingers splitsen in twee geslachten : Pterodactylus en Rham- 

 phofhynchus. Het laatste geslacht onderscheidt zich hoofdzakelijk van 

 het eerste door dat het voorste gedeelte der kaken geen tanden draagt , 

 maar waarschijnlijk met een hoornachtigen snavel bekleed is geweest. 

 Von meyer zegt hieromtrent: "Ik verdeel de pterodactyli in twee af- 

 deelingen, naar den toestand van het voorste gedeelte der kaken. De 

 eene dezer beide afdeelingen omvat mijne dentirostres of zulke ptero- 

 dactylen welker kaak tot aan het voorste einde met tanden bezet is , 

 en in de andere afdeeling behooren de subulirostres of dezulken wel- 

 ker voorste kaakeinde tandeloos is. Voor de eerste afdeeling, de tal- 

 rijkste, heb ik den naam Pterodactylus behouden, en voor de laatste 

 den naam Rliamphorhynchus , snavelsnuit , als geslachtsnaam ingevoerd. 

 Verder - onderscheiden beide afdeelingen zich nog door andere bijzon- 

 derheden; zoo hebben de pterodactylen een beenring in het oog, en 

 een kort bewegelijk staartje, terwijl de rhamphorhynchen geen been- 

 ring schijnen te bezitten, en hun staart zeer lang en stijf is. 



Vooral duidelijk valt dit alles in het oog aan het exemplaar van Rh. 

 Gemmingi, dat onder No. 6920 en 6921 in den catalogus van Teylers 



24 



