2 WETENSCHAPPELIJK BIJBLi D. 



NATUURKUNDE. 



Warmte-uitzetting van isomorphe zelfstandigheden. — Professor spring 

 bevond, dat vijf aluinen zich van 0" tot 60° zeer regelmatig door de warmte 

 uitzetten. Boven die temperatuur, welke hij de kritische noemt, en welke 

 voor de verschillende aluinen verschillend is, begint ontleding, en daarmede 

 houdt de regelmatigheid der uitzetting bij klimmende temperatuur op. Spring 

 besluit echter uit zijne proeven dat binnen genoemde grenzen isomorphe zelf- 

 standigheden gelijke of nagenoeg gelijke uitzetting scoëfficienten hebben. Met 

 waarschijnlijkheid mag men besluiten dat zij dan ook gelijke coëfficiënten van 

 samendrukbaarheid hebben. Dit vordert echter een opzettelijk onderzoek. 



Er schijnt derhalve eene gelijkheid in physische eigenschappen tusschen 

 isomorphe lichamen en gassen te bestaan , en dat eene dergelijke wet als die 

 van avogadro ook voor de eersten geldig is, namelijk: dat gelijke volumina 

 hetzelfde getal moleculen bevatten. Werkelijk zijn volgens spring's onder- 

 zoekingen de quotiënten van de specifieke gewichten der aluinen en hunne 

 moleculair-gewichten gelijk. (Buil. de VAcad. Belg., 1882 N n 4.) 



HG. 



Absorbtie der zonnestralen door den dampkring. — Hieromtrent was reeds 

 het een en ander door vroegere waarnemingen bekend, doch eene expeditie 

 onlangs in Californië ondernomen , onder directie van de heeren s. p. lang- 

 ley , o. E. michaëlis , j. E. reëler en W. c. day , heeft die kennis 

 zeer uitgebreid. Voor de vergelijkende waarnemingen op twee punten van ver- 

 schillende hoogte, werd de Mount-Whitney , in Zuid-Californië gekozen. Deze 

 bereikt bijna de hoogte van den Mont-blanc, maar de rijzing is veel steiler. 

 Twee stations werden gekozen, het eene aan den voet van den berg, op 

 2000 voet hoogte, het andere op 13000 voet hoogte; van daar kon men 

 dagelijks zich naar den nog 2000 voet hoogeren top begeven , om ook daar 

 waarnemingen te doen. Beide stations waren voorzien van een grooten side- 

 rostaat , waardoor een breede bundel zonnestralen geworpen werd op een spec- 

 trometer , waar het oog vervangen was door een bolometer , zoo gesteld dat 

 de warmte in elke afzonderlijke kleurenstraal van het spectrum en daarbuiten 

 afzonderlijk gemeten werd. 



Uit de gevonden verschillen liet zich ook de regel afleiden hoe de absorb- 

 tie op nog grootere hoogten en daarboven, buiten de atmospheer, zoude wezen. 

 Dat er voorts actinometers , pyrheliometers en andere voor dergelijke waar- 

 nemingen gewoonlijk gebruikte werktuigen voorhanden waren , spreekt van 



