52 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Meting van de intensiteit der luchttrillingen. — Een werktuig, dat hier- 

 voor zeer geschikt moet zijn , beschrijft Lord rayleigh (Phüosopkical Magazine 

 (5) XIV, p. 186.) Om het beginsel, waarop dit werktuig berust, te doen 

 kennen , zal het genoeg zijn hier te vermelden dat het bestaat uit een op een 

 derde der lengte door een goudblad afgesloten , aan het andere uiteinde door een 

 glasplaat gesloten buis. In het midden tusschen het goudblad en de glasplaat 

 is een magneetspiegeltje zeer bewegelijk opgehangen , dat onder een hoek van 

 45° met de as der buis in evenwicht is. Wordt aan het open eind der buis 

 een toon voortgebracht , waarvan de golflengte gelijk is aan viermaal den afstand 

 tusschen dit uiteinde en het goudblaadje , dan trilt de lucht in die buis , zooals 

 bekend is , mede, en er ontstaat een trillingsbuik op de plaats waar het spie- 

 geltje hangt. Dit stelt zich dus nu in een anderen stand , dien van evenwicht 

 tusschen de magnetische en de nu daarop werkende mechanische krachten. Men 

 kan de intensiteit dezer laatsten , dat is die der trillingen welke ze overbren- 

 gen , uit het verschil tusschen beide standen berekenen dat waargenomen wordt 

 met behulp van een op het spiegeltje teruggekaatsten dunnen lichtbundel. 



LN. 



Grenzen der hoorbaarheid VOOr hooge tonen. — Over proefnemingen dien- 

 aangaande berichtte pauchon aan de Academie des sciences , in hare zitting 

 van 9 April 11. Hij gebruikte , om die tonen voort te brengen, eene door stoom 

 gedreven sirene en ook aan haar eene uiteinde bevestigde metaalstaven , die 

 door wrijving op de gewone wijze in longitudinaaltrilling werden gebracht. Van 

 zijne uitkomsten zijn de volgende wel bet meest vermeldenswaard. 



1". Als de toon voor eenigen waarnemer onhoorbaar was geworden door 

 te groote hoogte, dan werd die in vele gevallen weder hoorbaar door een 

 "gehoorhoorn." De trillingwijdte heeft dus ook hierbij een merkbaren invloed. 



2 U . Het wrijven der staafjes met verschillende stoffen, zooals hars , alkohol 

 enz. bracht ook een aanmerkelijk verschil in de grens der hoorbaarheid , zoo- 

 dat somwijlen bij het gebruik van een dier wrijfmiddelen een toon nog ge- 

 hoord werd , die bijna een octaaf (? Eeft.) hooger was dan de met een anderen 

 wrijver verkregene , welke niet meer kon gehoord worden. 



3°. Een voor het oor te hooge toon vertoonde nog altijd hare werking op 

 eene gevoelige vlam. 



Bij deze gelegenheid hebben wij nog te vermelden dat galton (Nature 

 XXVII, p. 491) het volgende heeft voorgeslagen en gedeeltelijk uitgevoerd. 

 Zijne bekende fluitjes voor de grenzen der hoorbaarheid hebben het nadeel 

 dat zij , om bij geringe lengte nog een toon te kunnen geven , zeer nauw 



