74 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Ongelijke voortplantingssnelheid van geluidstrillingen in gassen en vaste 

 lichamen. — De wijzer van een differentiaal galvanometer , waarvan de beide 

 omwindingen door een elektr. stroom worden doorloopen , welke op de bekende 

 wijze dien wijzer op J laat, zal daarop blijven bij het verbreken van dien 

 stroom , als deze voor de beide omwindingen volkomen gelijktijdig geschiedt , 

 maar bij een stroom van niet te geringe sterkte heftig afwijken door het minste 

 verschil in tijd der beide verbrekingen. Dit feit is door griveaux {Journal 

 de physique (2) II. p. 228) toegepast tot het gemakkelijk zichtbaar maken 

 van het hierboven genoemde verschijnsel. Een glazen buis en een staaf van 

 dennenhout van gelijke middellijn en beide omstreeks 1,5 M. lang zijn nevens 

 elkander geplaatst. Tegen een vlies dat een der uiteinden van de eerste sluit, 

 en tegen het daarnevens geplaatste uiteinde van de laatste rusten zonder merk- 

 bare drukking twee spitsen, die wanneer zij ook slechts een weinig worden 

 opgelicht of weggedrukt, elk een der twee boven aangeduide stroombanen 

 openen. Een geluidstrilling, door de lucht van de buis en het hout van de 

 staaf voortgeplant , kan dit voor beiden doen , als zij wordt opgewekt b. v. 

 door het aanslaan van een trommel op geringen en gelijken afstand van bei- 

 der andere uiteinden. Maar dan toont ook de afwijking van den wijzer dui- 

 delijk aan , dat die voortplanting door het hout veel sneller dan door de lucht 

 geschiedt. 



Griveaux doet opmerken , dat men met behulp van geleiders , die op de 

 bekende wijze van de WEATSTONE'sche brug zijn verbonden , hetzelfde doel 

 ook bereiken kan als men een galvanometer met slechts één omwinding kan 

 gebruiken. ln. 



Zichtbaarheid der ultraviolette stralen. — De chardonnet heeft het feit 

 dat deze voor de meeste waarnemers onzichtbaar zijn, aan een onderzoek on- 

 derworpen om uit te maken of dit veroorzaakt werd door een ongevoeligheid 

 van de retina voor zoo geringe golflengten , of daaraan dat de middenstoffen 

 in het oog voor dezen ondoordringbaar zijn {Comptes rendus VCI p. 441 en 

 509). Door een verschil in meening dat mascart kort daarna uitsprak (Ibid. 

 p. 571) genoopt, heeft de chardonnet dit onderzoek nog uitgebreid {Jour- 

 nal de physique (2) II, p. 219). Hij heeft, naar hij meent en velen zullen 

 het daarin met hem eens zijn , daardoor bewezen dat het netvlies ook voor 

 ultraviolette stralen even gevoelig is als voor gewone lichtstralen, maar dat 

 de eerste door de brekende middenstoffen van het oog worden opgeslorpt en 

 dus belet de retina te bereiken. De kristallens vooral is het, die deze op- 

 slorping teweeg brengt. Vandaar dan ook dat van het cataract geopereerden , 



