WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 79 



eene seconde 16330 X 10-'° bedraagt. Voor een geheel jaar of 31' 2 millioen 

 seconden verkrijgt men dan 41,4 gramgraden als maat der gemiddelde hoe- 

 veelheid warmte die door eiken quadraat-centimeter der oppervlakte van de 

 aarde ontwijkt. ik;, 



VERSCHEIDENHEID. 



Immuniteit van koper-arbeiders voor typhoide koorts. — Behalve door een 

 zeer groot aantal bijzondere waarnemingen in Frankrijk, Zweden, Kusland, 

 Spanje , Italië enz. tot te Bagdad en in Japan , is de immuniteit der werk- 

 lieden in koper voor cholera na de epidemie van 1865 — 66 eerst te Parijs, 

 en daarna te Marseille , Toulon , la Seyne en Aubagne , en nog eens te Parijs 

 na de epidemie van 1873 officieel geconstateerd. Maar uit een zeer uitgebreid 

 onderzoek , door den heer v. bürq ingesteld omtrent de epidemie van typhoide- 

 koorts, die in 1876 — 77 te Parijs heeft geheerscht, en daar 2462 slacht- 

 offers heeft gemaakt , is het gebleken dat slechts 2 van die sterfgevallen bij 

 arbeiders in koper voorkwamen , in plaats van minstens 50, die zij naar even- 

 redigheid hadden moeten hebben ; dat er van de muzikanten van het garnizoen 

 slechts 3 waren overleden , waaronder een trompetter , die een herstellings- 

 verlof voor 3 maanden had ; — dat van de leden der vereeniging Bon accord , 

 bestaande uit 3 a 400 draaiers, monteurs en ciseleurs van brons, sedert 1819, 

 het stichtingsjaar , nooit een enkele aan cholera of febris typhoidea overleden 

 is. Ook de epidemie van laatstgenoemde ziekte in 1882 — 83 gaf dezelfde uit- 

 komsten. Er overleden daaraan te Parijs 2437 personen, waarvan 1137 man- 

 nelijke , dat is 1,3 sterfgeval op 1000 personen. Nu zijn er te Parijs volgens 

 de registers zeker minstens 40 000 personen die in koper werken. Zoo deze 

 niet meer gespaard bleven dan anderen , zou het aantal der onder hen voor- 

 komende sterfgevallen 40 x 1,3 = 52 hebben moeten beloopen. Trekt men 

 echter van de als koperwerkers aangegeven en aan febris typhoidea overle- 

 denen diegene af, die dat beroep niet meer uitoefenden (13), of zich meer met 

 de bewerking van andere metalen dan met die van koper bezig hielden (23), 

 dan blijven er 3 sterfgevallen van eigenlijke koperwerkers over , t. w. 2 cise- 

 leurs, waarvan 1 hoogst ongeregeld leefde en herhaaldelijk verzuimde, en 

 1 ketelmaker, wiens arbeid geen koperstof verwekte. (Conn>t. vendus, Tom. 

 XIVI, pag. 1250. D. i.. 



De Steenen van Sarepta. — In het witte zand van de Ergent- heuvels bij 

 Sarepta in Aziatisch Eusland worden steenen gevonden, ter grootte van een 



