24 OVEE HET MIJNGAS EjS^ DE aiIDDELEÏü 



in een bak met water of kwik gevuld dompelt , ziet men spoedig de 

 vloeistof in de buis naar boven stijgen. Dit bewijst, dat de waterstof 

 spoediger door de poreuse gips naar buiten dringt , dan de dampkrings- 

 lucht naar binnen. Immers was beider snelheid even groot , dan zoude 

 de vloeistof niet boven het omringende peil kunnen opstijgen ter aan- 

 vulling van het ontstaande luchtledig en tot herstelling van het ver- 

 broken evenwigt. In strijd met hetgeen men oppervlakkig zoude ver- 

 moeden , is deze diiïusie sneller naarmate de gassen meer in soortelijk 

 gewigt verschillen. Volgens geaham zoude de snelheid, waarmede gassen 

 in tegengestelde rigting door een poreusen wand dringen, omgekeerd 

 evenredig zijn aan de vierkantswortel hunner soortelijke digtheid. Als 

 men b.v. de soortelijke digtheid van de dampkringslucht = 1 stelt , 

 dan is die van het waterstofgas = 0,06926. Tegen 1 volume damp- 

 kringslucht, hetgeen ontwiikt , stroomen \y = 3.8 volume 



^ ' *= "^ ' 0,06926 



waterstofgas naar binnen. 



Yoor mijngas met eene soortelijke zwaarte van 0,559 zal dus de 

 snelheid van diffusie 1,34 maal grooter zijn dan die der dampkrings- 

 lucht. IS'aauwkeurige proefnemingen van btjistsen hebben later geleerd , 

 dat de opgegeven wet van geaham niet volkomen juisi? is en dat de 

 snelheid van waterstofgas niet staat tot die van dampkringslucht als 

 3.8 : 1 , maar slechts als 3,34 tot 1 , omdat men de wrijving door de 

 gipslaag , die voor ieder gas verschilt , niet buiten rekening mag laten. 



Maar dit doet tot deze beschouwing niets af, omdat het hier alleen 

 de aanwijzing van de soort geldt en niet de juiste bepaling der snel- 

 heid van diffusie tusschen de genoemde gassen. 



Ook de schijnbaar volkomen ondoordringbare kaoetsjoek of gom-elastiek 

 levert het merkwaardig verschijnsel van diffusie op. 



Volgens de proefnemingen van aeonstein" en sieks is het verschil in 

 snelheid van waterstofgas en lucht zeer aanmerkelijk , want zij bevonden , 

 dat uit ecne met waterstofgas gevulde buis van gomelastiek met eene op- 

 pervlakte van 50 □ IN", d. en 1,3 streep dikte, in 28 dagen tij ds onge- 

 veer 23 "/o waterstof was ontweken en slechts door 6 \ dampkrings- 

 lucht vervangen. 



Ook de gevulcaniseerde kaoetsjoek geeft ongeveer dezelfde snelheid 

 van diffusie voor waterstof en danjpkringslucht. 



Bij een bezoek door ansell in eene mijn gebragt, vrij ruim met 



