74 IETS OVER DE ETHNOLOGIE VAN' EUROPA. 



der meer, daartoe de regte weg niet , maar wel tot het tegenovergestelde. 

 Maar daarom is ook , met die scheiding , tevens en evenzeer eene ver- 

 hinding der meest verwante nationaliteiten eene voorwaarde voor het 

 blijven bestaan van deze , en daardoor de noodzakelijk geëischte waarborg 

 voor hare natuurlijke ontwikkeling en welvaart , — niet eene verbinding, 

 die slechts eene overeenkomst tot onderlinge bescherming insluit ; men 

 weet hoe weinig deze beteekenen en uitrigten ; maar eene naauwere aan- 

 eensluiting van verwante volken en nationaliteiten tot één grooten staat, 

 waarin evenwel de meer bijzondere nationaliteiten niet alleen gelijke 

 regten bezitten en geene zich als de overheerschende gedragen kan, maar 

 waarin elke bovendien hare eigene , bijzondere belangen en zaken naar 

 eigen inzien en naar eigene behoefte kan regelen, — QQne federatie derhalve. 

 Zulk eene scheiding met zulk eene verhinding is de eisch der natuur, 

 zal de nationaliteit van ieder volk bewaard blijven en zich vrij en zelf- 

 standig kunnen ontwikkelen. 



Wij hebben van het begin af alleen het oog gehad op de beschaafde 

 volken en bepaaldelijk op die van Europa, die, hoe zeer zij ook van 

 elkander mogen verschillen in den graad van beschaving, toch alle be- 

 hooren tot rassen , die , zoo zij maar vrij en onbelemmerd kunnen han- 

 delen en goed bestuurd worden , uit zich zelve den weg van ontwikke- 

 ling en vooruitgang zullen inslaan. Leert ons echter het gezegde ook 

 iets omtrent de niet of half beschaafde volken in andere streken der 

 aarde en aangaande de verhouding der Europeanen tot hen? 



Indien de beschaafde Europeanen zich in de zaken dier volken willen 

 mengen , hen willen beheerschen , leiden en besturen , van hen voordeel 

 willen trekken , — in hoe ver zij daartoe het regt bezitten , willen wij 

 niet onderzoeken , maar , aangenomen dat zij dat regt bezitten of 

 dat men hier alleen staat voor een zonder groote onheilen niet te ver- 

 nietigen fait accompli , dan rust toch op hen zonder eenigen twijfel 

 tevens de verpligting die volken te beschaven en hun geluk en hunne 

 welvaart te bevorderen. Die beschaving nu , zal zij inderdaad dien 

 naam verdienen en het volk tot zegen en niet tot vloek worden , moet 

 berusten op ontwikheling , d. i. op bevordering van eene krachtige , maar 

 steeds natuurlijke openbaring in eene goede rigting van de vermogens 

 en den aanleg, die zulk een volk uit zijnen aard bezit; met andere woor- 

 den in het opwekken van hun natuurlijken aanleg en het leiden van 



