IETS OVEK DE ETHNOLOGIE VAN EUROPA. 75 



de uitingen daarvan op den weg van vooruitgang. Dit , dunkt mij , 

 volgt uit 'al het gezegde vrij duidelijk. 



Het is waar , men denkt daar doorgaans anders over en handelt dan 

 ook anders : men roeit die volken uit , of , zoo zij te veel weerstands- 

 vermogen bezitten , men tracht er halfslachtige , krachtelooze , alle spon- 

 taneiteit ontberende , gedemoraliseerde basterdrassen van te maken , beide 

 door dezelfde onfeilbare middelen : dressuur en het opdringen van denk- 

 beelden , instellingen , ^eden en gewoonten , waarvoor zij niet of nog 

 lang niet geschikt zijn en die voor hen niet deugen , — indien men niet , 

 wat het uitroeijen betreft , om de zaak te bekorten meer dadelijk afdoende 

 maatregelen neemt. Ik zou over dit punt nog veel kunnen zeggen , 

 doch ik moet eindigen. Wat in dit opstel in 't algemeen aangeduid is, 

 in verband met hetgeen ik daarover elders ^) heb aangemerkt , geeft 

 genoeg te kennen hoe ik over deze zaak denk. 



Of en in hoever de beginselen van nationaliteit en vereeniging natuur- 

 lijk en verdedigbaar zijn , of en in hoever hunne toepassing voor het 

 geluk van Europa mag worden gewenscht , of en in hoever een aantal 

 politieke gebeurtenissen van den laatsten tijd op grond van die begin- 

 selen zijn te regtvaardigen , — ook tot welke hoogte het in onzen tijd 

 van centralisatie , nivellering en platmakerij zoo zeer gesmade „provin- 

 cialisme ," zoo dit niet in bckrompene eenzijdigheid en kleingeestig 

 egoisme ontaardt , welligt als een ki-achtige hefboom op den weg van 

 vooruitgang kan worden beschouwd , — dat alles laat ik aan het eigen 

 oordeel mijner lezers over. 



') Album der Natuur, jaargang 1856, blz. 40 en jaargang 1864, bladz. 343. — 

 Over de oorzaken van het langzamerhand uitsterven der oorspronkelijke bevolking in 

 Noord-Amerika , op de Zuidzee-eilanden en elders, het wegsmelten als 't ware dier 

 bevolking door de tegenwoordigheid der Europeanen, is veel gezegd en geschreven 

 geworden. Die oorzaak schijnt echter grootendeels te liggen in de voor die oorspron- 

 kelijke bevolking geheel niet passende veranderingen , door de Europeanen ingevoerd 

 in alle toestanden , en in een daaruit ontspruitend ligchaam en geest ontzenuwend en 

 langzamerhand ondermijnend soort van heimwee , dat hem aantasten moet , die zich 

 in zijn eigen land, in zijne eigene omgeving, in zijn eigen huisgezin, ja in zijn eigen 

 bestaan een vreemdeling gevoelt. Onbeschaafde volken staan trouwens veel meer dan 

 beschaafde bloot aan den sloop'enden invloed van heimwee. 



