DE SCHEMERING. 83 



de voorwei'pen , die regtstreeks door de zon of eenig lichtgevend voor- 

 werp werden beschenen, zouden zigtbaar zijn en al de overige, die niet 

 beschenen werden , zonden donker en onzigtbaar zijn. l^u zien wij den 

 hemel of de lucht met de in haar opgenomene stoffen , zooals Avater- 

 damp , geheel verlicht , en door weerkaatsing van dat licht ontstaat er 

 eene algemeene verlichting, l^aarmate van de meerdere of mindere 

 helder- of zuiverheid van den dampkring is de hemel meer of minder 

 donkerblaauw gekleurd en kaatst zij meer of minder licht terug. Zulks 

 is vooral merkbaar op de toppen der bergen waar de lucht zeer zuiver 

 en helder is. Dunne wolkjes kaatsen het licht ook helder terug en niet 

 zelden kan men in kamers , waar de zon niet regtstreeks schijnt , aan 

 de meerdere helderheid opmerken , dat er dunne heldere wolkjes door het 

 zwerk drijven. 



Wij moeten alzoo het verschijnsel dus verklaren. "Wanneer de zon 

 beneden den horizon van eene plaats is gezonken , dan beschijnt zij nog 

 een deel van den dampkring , die zich tot eene aanzienlijke hoogte boven 

 den horizon van zulk eene plaats uitstrekt. Dit opgevangen licht wordt 

 voor een gedeelte teruggekaatst en veroorzaakt alzoo de schemering. 



Hoe dieper de zon beneden den horizon is zoo veel te kleiner is het 

 gedeelte dat , door de zon beschenen , een deel van het opgevangen licht 

 terugwerpt en daardoor verlicht schijnt , totdat eindelijk , bij eene zekere 

 diepte , die in verband staat met de hoogte van den dampkring , geheel 

 geen licht meer wordt opgevangen en teruggekaatst. 



Stellen wij ons voor , om de zaak meer aanschouwelijk te maken , dat 

 A (Fig. 1 volg. bl.) het middelpunt der aarde is, voorts B een punt 

 of eene plaats op hare oppervlakte en C de uiterste grens van den 

 dampkring , die in alle rigtingen haar omhult. Als wij ons nu ver- 

 beelden de aarde met haren dampkring in doorsnede voor ons te heb- 

 ben , dan is DE de rigting van den horizon voor eene plaats B. 



Stellen wij nu , dat de zon zich bij het opkomen of ondergaan in den 

 horizon van B , in de rigting naar Z bevindt , dan vallen , door den 

 verren afstand der zon , de lichtstralen evenwijdig en dus van Z naar 

 E of van Z naar K , zoodat het gedeelte van den dampkring tusschcn 

 BE en IK in de schaduw der aarde komt. Het gt^deelte dat zich bo- 

 ven den horizon DE bevindt , dus het segment DCE , wordt nu nog door 

 de zon beschenen en kaatst een deel van het opgevangen licht terug. 

 Daalt de zon dieper onder den horizon , b.v. tot Z' , dan kunnen hare 



6* 



