DE SCHEMERING. 



den, welken dag van 't jaar wij kiezen, wij zien telkens, dat de zon 

 evenveel graden benoorden of bezuiden 't O. opkomt , door den meridiaan 

 gaat en buiten 't W. ondergaat als haar declinatie voor dat tijdstip be- 

 draagt. Daar de zon regtstandig uit den horizon omhoog stijgt en er 

 beneden daalt, zoo blijft dit punt van op- en ondergang het uitgangs- 

 punt der schemering of het middelpunt van het schemeringsegment, en 

 daar al de gedeelten der verschillende dagcirkels , tusschen den horizon 

 en den schemeringcirkel gelegen, even veel graden bevatten, zoo 

 duurt de schemering er ten allen tijde even lang en wel 1" 12'. 

 Zien wij nu wat er plaats vindt bij de polen. De eene pool des he- 

 mels, b.v. P (Fig. 3) bevindt 

 zich nu in het toppunt , de an- 

 dere p in het voetpunt. De eve- 

 naar LI ligt in den horizon en de 

 ecliptica WKOs snijdt den evenaar, 

 en dus ook den horizon, onder een 

 hoek van 23^. De Kreeftskeer- 

 kring Kk loopt 23i' boven, de 

 Steenbokskeerkring Ss even zoo 

 veel graden beneden en evenwijdig 

 aan den horizon. De schemering- 

 cirkel is nu BGC , die 1 8" bene- 

 den den horizon en dus 5V boven 

 den keerkring Ss is getrokken. Gedurende den tijd dat de zon zich in 

 de helft der ecliptica AVKO bevindt , die naar de pool P gekeerd is, dus 

 voor de Noordpool als zij in de noordelijke en voor de Zuidpool als zij 

 in de zuidelijke helft der ecliptica is , gaat de zon niet op of onder en 

 is het bestendig dag. De even lange half jarige nacht heeft plaats als 

 de zon zich in de andere of tegengestelde helft der ecliptica bevindt. 

 Maar hoe is het nu met de schemering? 



Deze vangt wederom aan en eindigt als de zon 18^ beneden den horizon 

 is. Hare grootste diepte beneden den horizon kan slechts 23t^ bedragen , 

 b.v. voor de Noordpool, wanneer zij op den 21 sten Dec. in den Steen- 

 bokskeerkring treedt en den cirkel Ss beschrijft. Het is dus natuurlijk , 

 dat de schemering gedurende het grootste gedeelte van den halfjarigen 

 nacht moet kunnen worden opgemerkt. 



Wanneer wij OKWs als de ecliptica beschouwen , en het snijdingspunt 



