DE SCHEMERING, 91 



op den horizon , zoodat de duur der schemering korter wordt. Voor 

 plaatsen op hooge breedte verkrijgt de as Pp een meer verticalen of 

 regthoekigen stand en de genoemde cirkels zullen nu den horizon schuins 

 snijden. De schemering zal daardoor langer duren en tevens ook het 

 tijdperk der heldere nachten. 



Om eenigermate over dit verschil te kunnen oordeelen , volgt hier 

 een tafeltje, waarin de duur der schemering is opgegeven op den Isten 

 en den 20sten van elke maand. De laatste data zijn ten naastenbij de 

 tijdstippen , waarin de zon telkens in een ander hemelsteeken treedt en 

 onder deze komen alzoo ook voor de tijden van de dag- en nachteve- 

 ningen en der zonnestanden. De opgave loopt over plaatsen van ver- 

 schillende noorder breedte, en wel van 10 tot 10 graden tot aan 70'' • 

 JS'.Br. , alsmede voor 52" N.Br. , omdat dit de gemiddelde breedte is 

 van ons land. De plaatsen op meer dan 70" ]S".Br. en ook deze reeds, 

 die alle binnen den poolcirkel liggen , hebben een tijd in 't jaar, waarin 

 de zon gedurende een etmaal , of 24 uur , niet op- of ondergaat en 

 ook , dat zij geen 1 8^ beneden den horizon daalt , zoodat in dit geval 

 er geene schemering plaats kan hebben. Dit tijdvak is op ons tafeltje 

 aangewezen te zijn van den Isten April tot den Isten September. Er 

 is een ander tijdvak van 't jaar, waarin op deze breedte geen schemering 

 plaats heeft, doordien de zon steeds meer dan 18' onder den horizon 

 blijft , 't geen ook op ons tafeltje is aangewezen door de opene vakken 

 van den 20sten ]S"ovember tot den Isten Pebruarij. 



Plaatsen, die op meer dan 48i'' breedte zijn gelegen, hebben de zooge- 

 noemde heldere nachten , waarin gedurende een of meer dagen de sche- 

 mering den geheelen nacht duurt. 



Voor plaatsen op 50' N.Br. duurt dit , zooals wij in ons tafeltje 

 aan de opene vakken kunnen zien , van 't begin van Junij tot aan 

 't laatst van Julij ; voor ons op 52" N.Br. , zooals ook reeds uit de erva- 

 ring is gebleken , van 't laatst van Mei tot het eind van Julij ; voor 

 plaatsen op 60" N.Br. van 't begin van Mei tot het eerst van Augustus. 



