104 VLIEGEN. 



uit te oefenen , zoo kan het van de regte rigting , onder het be- 

 schrijven van een hoog , naar willekeur afwijken en zoo eenen 

 anderen weg inslaan , ook zonder in het bezit te zijn van bijzon- 

 dere inrigtingen , die als een soort van roer tot het besturen zijner 

 bewegingen| zouden dienen. 



"Wij moeten hier nog opmerkzaam maken op eene omstandigheid , 

 die bij alle vliegende dieren wordt waargenomen en waardoor de 

 krachtige werking der vleugels zeer bevorderd wordt. Wanneer men 

 namelijk eene lijn trekt tusschen de spitsen van de ter vlugt uitgespreide 

 vleugels, dan ligt het zwaartepunt des ligchaams nagenoeg in die 

 lijn of slechts weinig daarbuiten en steeds in de onderste helft 

 der borst. Dit heeft ten gevolge , dat bij de vlugt de ligchaamsas 

 steeds ongeveer in gelijke rigting wordt gebragt als die waarin de 

 voortbeweging geschiedt. Het dier biedt dus niet zijne breedere borst- en 

 buikvlakte , maar zijn dunnet hoofdeinde aan de voorbij strijkende 

 lucht aan , die gevolgelijk veel geringeren wederstand ontmoet, evenals 

 een schip met zijn spitsen voorsteven het water gemakkelijker klieft 

 dan met zijne breede zijden. Dat ook de plaatsing der vleugels, die 

 met hunne dunnere voorranden de lucht het eerst ontmoeten , zoodat 

 deze niet tegen hunne breede oppervlakte stuit , daartoe bevorderlijk 

 is, valt mede dadelijk in het oog. 



Indien de lucht volkomen stil is , dan hangt de beweging van een 

 vliegend dier alleen af van de werking der beide reeds genoemde 

 krachten , de aantrekkingskracht der aarde en de kracht uitgeoefend bij 

 den vleugelslag. Gewoonlijk echter komt nog eene derde kracht daarbij , 

 namelijk de wind. Daardoor wordt de werking der beide eerstgenoemde 

 krachten natuurlijk gewijzigd. Oppervlakkig beschouwd, zoude men 

 welligt meenen , dat , wanneer een vogel tegen den wind in vliegt , 

 zijne vlugt daardoor altijd moet vertraagd worden. De ondervinding 

 leert intusschen , dat vogels en andere vliegende dieren dit niet alleen 

 gemakkelijk doen , maar dat zij zelfs niet zelden bij voorkeur deze rig- 

 ting voor hunne vlugt kiezen. Eenig nadenken leert dan ook weldra, 

 dat een matige Avind , tegen welken het dier in vliegt , wel verre van 

 zijne vlugt te vertragen , deze integendeel iets versnellen kan en in elk 

 geval de krachtsinspanning vermindert , welke dientengevolge langer 

 kan worden volgehouden. Elk weet , dat een vlieger , hoewel bestaande 

 uit stoiïen , die veel zwaarder dan de lucht zijn , toch door deu wind 



