VLlEGE:!f. 133 



punt in c is en die vliegt in de horizontale rigting^/, zijn staart naar 

 boven slaat , zoodat deze de stelling h h aanneemt , evenwijdig met de 

 door het zwaartepunt gaande lijn n o , dan zal de vogel , ten gevolge 

 van den daarbij ondervonden weerstand der lucht , om dit zwaartepunt 

 wentelen , en , terwijl daarbij zijn achtereinde b daalt , zal zijn hoofdeinde 

 a rijzen. Het tegengestelde zal het geval zijn , wanneer de vogel met 

 zijn staart een benedenwaartschen slag doet , zoodat deze de stelling 

 hi, evenwijdig met kl, aanneemt. 



Eer wij nu eenen blik slaan op de eigenlijke voortbewegingsorganen, 

 de vleugels , moeten wij nog even bij andere bijzonderheden van het 

 ligchaamlijk maaksel der Vogels stilstaan , waardoor zij zich van alle 

 andere dieren onderscheiden. 



Twee moeijelijk te vereenigen voorwaarden zijn daarin beide vervuld , 

 namelijk: ligtheid en stevigheid. Terwijl het ligchaam van Zoogdieren , 

 llcptilien en Yisschen ongeveer even zwaar is als water, is daarentegen 

 dat van een Vogel veel ligtcr. Wij zien het dadelijk aan onze Zwcm- 

 vogels , Zwanen , Ganzen , Eenden , die met meer dan de helft van 

 hun ligchaam boven water drijven ; maar inderdaad geldt hetzelfde van 

 alle Vogels , die vliegen kunnen , hoewel dan ook in eenigzins verschil- 

 lenden graad. De redenen dezer betrekkelijke ligtheid van het vogel- 

 ligchaam zijn meer dan eene. Vooreerst hebben de inwendige organen , 

 het darmkanaal , de longen , eenen geringcren omvang dan dezelfde 

 deelen bij de overige gewervelde dieren , in weerwil dat hunne verrig- 

 ting ten gevolge van zekere wijzigingen in de structuur , die wij 

 hier voorbijgaan , niet minder krachtig is. Dientengevolge is er meer 

 ruimte over voor een aantal zakken of blazen {e, f, (/, h, zie tig. 14, 

 volgende blz.) , die met de longen (d) in verband staan (e) en waarvan 

 er eenige voor en ter weerszijde (ƒ) in de borst, anderen {(/ Ii) in de 

 buikholte bevat zijn. Deze luchtzakken , waarvan inzonderheid die 

 in den buik zeer groot zijn , worden van uit de longen met lucht ge- 

 vuld. Zij zijn vergaarplaatsen van lucht , die later weder door de longen 

 strijkt om voor de ademhaling te dienen. Een vogel, die zich tot vliegen 

 gereed maakt , doet eerst eenige krachtige ademhalingen , hij neemt 

 een zekeren voorraad lucht mede , hij blaast als het ware zijne lucht- 

 zakken op en vergroot zoo den omvang van zijn ligchaam zonder mer- 

 kelijke vermeerdering der zwaarte. Integendeel die lucht zet zich door 

 de warmte uit en vermindert daardoor in soortelijk gewigt , zoodat het 



