156 DE BOSSCHEN TAN KEXNEMEELAND. 



gebragt, maar uit de natuur zelra ontstaan is. — Daar zal hij zien, 

 dat , gelijk het oude Hollandsche volkskarakter nog altijd in den boezem 

 der natie sluimert , zoo ook het oude Hollandsche woud overal van 

 onder de gekunstelde natuur van later tijden te voorschijn komt. — Wil 

 dat zeggen , dat wij eenmaal betere tijden te wachten hebben , waarin 

 natuur en beschaving , wetenschap en leven elkander eindelijk zullen 

 verstaan ? 



Meer dan zes eeuwen achtereen is de Haarlemmerhout gedurig ver- 

 anderd , verwoest , gewijzigd , ingekrompen , uitgebreid. — Gedurende 

 het beleg van Haarlem onder jacoba van beijeeen, in 1426, is het ge- 

 heele bosch waarschijnlijk omgehakt , en eenige jaren daarna met nieuwe 

 boomen beplant. — Weinig minder zal de schade geweest zijn , die in 

 1573 de Spanjaarden in den Hout hebben aangerigt. — Bij de Span- 

 jaardslaan lag het zoogenoemde Spanjaardsveld , later het Hobbele 

 Bobbele veld genoemd, dat eerst in 1706 met boomen is beplant. — In 

 1755 is een gedeelte van den Nieuwen Hout aangelegd op een veld, 

 naar de zijde van het Spaarne gelegen , en het Kaatsveld genoemd. De 

 zoogenoemde Paviljoenstuin is eerst bij den bouw van het tegenwoordige 

 Paviljoen, in het laatst der vorige eeuw, geplant, en was vroeger een 

 speelveld, de Baan genoemd. In 1828 eindelijk zijn de oude regte 

 lanen van den Ouden Hout voor een gedeelte opgeruimd, en is het 

 bosch naar een geheel nieuw plan met slingerpaden aangelegd. — De 

 overblijfsels der oude lanen zijn nog zeer goed zigtbaar. 



De Haarlemmerhout is dus een lapwerk in den geest van den hoed 

 van GELLERT. — Aan de noordzijde ligt de oude tuin van het Paviljoen, 

 met vele buitenlandsche boomen , en daarachter de zoogenoemde nieuwe 

 Hout, een stuk, dat bij den bonw van het Paviljoen geheel veranderd 

 en later gedeeltelijk tot hertenkamp aangelegd is ; aan de westzijde ligt 

 de zoogenoemde Oude Hout , en aan de uiterste westelijke grens langs 

 den straatweg een plantsoen , dat klaarblijkelijk van later dagteeke- 

 ning is. 



Juist door die afwisseling , die dooreenmenging van oud en nieuw , van 

 natuur en kunst, thans na een veertigjarige rust eenigzins tot een ge- 

 heel zamengcgroeid , is de indruk van den Haarlemmerhout vrolijk en 

 landelijk. — Zelfs de Spanjaardslaan , hoe statig en indrukwekkend , is 

 niet somber, omdat zij onmiddellijk aan een open weiland en druk be- 

 zochte zijwegen grenst. — Ik ken maar twee sombere plekjes in den 



