DE liOSSCIIEX VAN IvENNEMEULAXl). ISÜ 



Welligt staat ook de oude naam Suithardeshaghe (thans Hillegom) met 

 een voormalig heiligdom van Hertha in deze streken , in verband. 



In den Aardenhout vormt de slingerende duizendknoop {Pohjgonum 

 Convolvidus L. en P. Bumetorum L.) lange , teedere slingers tusschen de 

 takken der jonge eiken, en zien wij op de helderste plaatsen de bloed- 

 roode zuring {Rumex sanguineus L.) met haar hooge bloemstelen en 

 kleine, roode , kranswijs geplaatste bloemen. De gamander {Teucrium 

 Scorodonia L.) met haar geelgroene bloemtrossen , is hier eene ken- 

 merkende plant. — Hier groeit ook het kleinste gras uit Haarlems 

 omstreken, de kleinste haver {Avena praecox P. B.), een plantje van 

 niet meer dan 3 tot 5 duim hoogte , dat dus weinig toon geeft aan 

 het landschap. Sprekender zijn de wiegelende zilveren pluimen van het 

 zachtharig havergras {Avena puhescens L.), dat in de half beschaduwde 

 laantjes menigvuldig voorkomt. Hier is deze plant ongeveer ^ el 

 hoog, en staan de witbehaarde bloemaartjes in lange breede pluimen ; in 

 eenige duinvalleijen achter Overveen zijn de halmen korter , dikker , 

 de bloemen meer rood gekleurd , de pluimen minder breed en los , 

 maar opeengedrongen als aren ; daar gelijkt het gras veel op de helm 

 {Psamma arenaria E. S.) , hier is het losser en bevalliger , terwijl de 

 planten, die op het Haarlemsche Bolwerk onder popels aan den water- 

 kant groeijen , nog breeder en losser pluimen vormen. Mettemin is de 

 soort overal dezelfde; een bewijs dat de bodem en de standplaats groeten 

 invloed hebben op het karakter der plant. — Niet altijd heeft de plant een 

 nationaal karakter uit zichzelve, maar ook de streek, waar de plant groeit, 

 geeft haar een nationaal karakter. — In het eerste geval zou Nederland 

 geen eigene flora hebben , want er groeit in ons land geen enkele 

 soort, die niet ook in naburige landen gevonden wordt. Maar verge- 

 lijkt men een aantal planten uit Nederland met planten van dezelfde 

 soorten uit Duitschland , dan zal men dadelijk een verschil opmerken , 

 dat wij met rcg-t een nationaal verschil mogen noemen. In de syste- 

 matiek moge dat verschil weinig waarde hebben ; voor de planten- 

 geographie is het van het hoogste belang, en nog te weinig onderzoekers 

 hebben daarop hunne aandacht gevestigd. 



En gelijk het met de planten is , zoo is het ook met den mensch. 

 Het nationaal karakter der volken is onafscheidelijk aan elke verschil- 

 lende landstreek verbonden. — Neem drie Nederlanders : plaats er een 

 in Noord- Amerika , een op Java, en laat den derde te huis; breng zo 



