DE BOSSCHEN YAN KE>'^NEMEELAND, 203 



en naderen de Yelser bosschen en de Breesaap , een uitgestrekte , 

 vruchtbare duinvlakte , waar welige graan- en bouwlanden het oog ver- 

 rassen. — De oorspronkelijke en zeldzame planten , die in de Heeren- 

 duinen groeijen, bewijzen ons, dat deze streek sedert vele eeuwen 

 onveranderd gebleven is. Hier was het geliefkoosde jagtterrein der 

 Hollandsche graven en naderhand ook van de stadhouders. Yan deze 

 streek zingt ampzing : {Beschryving ende lof der Stad Saerlem , bl. 74) 



Hoe dickwyls komt de Prinz in Breroos wyde palen? 

 Hoe dickwyls menig wild uyt onse duynen halen ? 

 Hoe meen'ge snelle Hind, hoe menig wacker Hart 

 "Word op der Heren jagt gevangen en benard? 



Uit deze regels blijkt, dat daar in het begin der 17e eeuw nog herten 

 in het wild gevonden werden. 



De denneboom bereikt hier eene vrij aanzienlijke hoogte. Ook eiken, 

 berken en popels vindt men hier en zelfs eenige lage elzen, op de 

 plaatsen , waar de grond door kleine beekjes of smalle watergeulen door- 

 sneden is. — In en langs die geulen prijken in den zomer duizende 

 lichtviolettc bloemen van de watermunt illentha aquatica L.) en hier 

 en daar de breede , zwaardvormige bladeren der gele iris. Onder de 

 dennen op de kleine heuveltjes groeijen geheele troepen van het sierlijke 

 wintergroen [Pyrola rotundifoUa L.) en daartusschen een enkele Ana- 

 camptis pyramidalis rich. , met hare donkerroode bloemen , een van de 

 zeldzaamste en schoonste der I^ederlandsche Orchideën. De Heerenduinen 

 grenzen ten zuidoosten aan de reeds genoemde buitenplaats Duin- en 

 Kruidberg , een zeer oude plaats , wier naam reeds doet blijken , dat dit 

 oord ten allen tijde rijk aan planten geweest is. De grond heeft hier , 

 gelijk vooral ook onder Velsen en Santpoort, een roode tint van de 

 klei, die daar is achtergelaten door vroegere overstroomingen van het 

 IJ of door den veronderstelden verzanden rivicrarm. 



Hoc meer wij noordwaarts gaan , hoe meer ook de plantengroei 

 een ander karakter aanneemt. De bosschen van Waterland en Water- 

 vliet hebben op vele plaatsen het vochtige , sombere karakter van het 

 Haagsche Bosch , welk karakter wij in de oudste bosschen rondom 

 Haarlem hier en daar hebben weder gevonden. Een der meest tal- 

 rijke planten in en bij de Velser bosschen is de pinkstcrnakel 

 yPastinaca sativa L.) met hare gele bloemschermen , maar vooral 

 het purpere huislook of de smeerwortel {Sedum purpuraacens Koon) 



