DE BOSSCHEN TAK KENXEMERLAND. 217 



Hollandsche Bosch is het ook met den HoUandschen mensch. — Klein 

 blijft hij , wanneer hij , door verwaande redenering verblind , anderen 

 wil navolgen ; groot kan hij worden , wanneer hij zich volmaakt vol- 

 gens eigen aard en aanleg. — Maar zoolang in het Hollandsche Bosch 

 nog de sporen van den natuurlijken plantengroei gevonden worden , 

 zoolang wanhopen wij niet aan het behoud onzer nationaliteit en van 

 het oude Hollandsche volkskarakter. 



At spes non fracta. 



AANTEEKENINGEN. 



1. Woud zonder genade. Zie daaromtrent l. ph. c. v. d. bergh , Handb. der 

 Middel-Nederl. Geographie , bl. 98 , en a. g. b. schayes , les Pays-bas avant et durant 

 la domination Romaine , I, 340, 342. 



2. Haarlemmerhout. In eene grafelijke rekening van 1304 heeft men opgeteekend 

 gevonden : n twee wilde ossen ende een hert uten houte van Harelem." Zie v. d. 

 BERGH, Handb. der Middel-Nederl. Geog.., bl. 99, 152. In 1275 was het Houtvea- 

 terschap van den Harelemmer houte een aanzienlijke betrekking. Zie ampzing , 

 Haerlem, bl. 92. 



3. Baduhenna. Dit bosch wordt vermeld door caesar, de Bell. Gall. , VI, 10, 

 en TACiTTJS , Ann. , IV. De naam doet denken aan Batua , Bathua en Pagus Badu- 

 anus , vermeld in oude stukken van de 9de en 10de eeuw. Zie v. d. bergh, 

 Handb. d. M. N. Geogr. , bl. 199. Ik meen daarom, dat het in Gelderland gelegen 

 heeft. 



4. De Boom, het oudste wapen van Haarlem. Zie hierover v. oosten debbuyn, 

 de stad Haarlem^ bl. 18; dr. d. j. veegens , Haarl. Vertellingen, bl. 43, 50. Wij 

 moeten hierbij niet denken aan een wapen in heraldieken zin; deze zijn van latere 

 dagteekening ; maar aan een zinnebeeld , welligt het symbool der godin , in den 

 geest der Duitsche Irmenzuilen. — Over de vereering der boomen bij de oude Friezen 

 leze men vvestexdorp , Noordsche Mythologie; v. d. bergh, Woordenboek der Ned. 

 Myth.; schayes, a. b. , II, bl. 336; acker stratingh, Aloude Staat en Gesol), des 

 Vaderl., II, bl. 384. 



5. Bakenes. De overlevering aangaande de Bacchusdienst aldaar kan men in 

 ampzing's en schrevelius beschrijvingen van Haarlem nalezen ; voorts in v. leeuwen, 

 Batavia Illustr., 1243; westendorp, a. b. , 148; v. d. bergh, Ned. Volksoverl. en 

 Godenleer, bl. 89. — De oudheid van Bakenes wordt aangetoond in ampzing, bl. 26 

 en 55, en v. o. de bruyn, bl. 64. 



6. Hertha-dienst. Zie tacitus , d. M. Germ. , 40 ; westendorp , a. b. , bl, 80 , 

 Bat. IlL, 391; veegens, a. b. , bl. 49. — De heer vekgens veronderstelt , dat Hart- 

 jesdag van Hertha is afgeleid. — De onzekerheid , dat ooit een vrije jagt aan de 

 Haarlemmers verzekerd is , blijkt o. a. uit ampzing , bl. 74. — De zoon van Hertha 

 (Ertha) was Mannus , van welken naam ons woord «man" is afgeleid. Zie acker 

 stratingh , I , bl. 353. Welligt is ook de naam » Mannepad" daarvan afkomstig. 



7. Haarlem (Vroegere naamsafleidingen van). Zie v. o. de uruw , I, bl. 11, 

 13, Bat. lil., 675. 



