219 DE BOSSCHEN- VAX KENNEMEELAJS'D. 



8. Harah, Tempelhut. Zie westendorp, a. b. , bl 296, 297; schayes, I, 

 bl. 292; j. AB UTRECHT DRESSELHuis, de Oodsdienstl. der oude Zeelanders , bl, 118; v. 

 D. BERGH , Middel' Neder l. Geogr., bl, 299. Een mijner vrienden heeft van »harah" 

 den naam Haarlem willen afleiden , even als de plaatsnamen Hargen , Herk , Her- 

 kenrade , en zelfs ons woord » kerk" van harah of harg worden afkomstig geacht ; 

 voorts ook omdat » alah" in het oud-Duitsch » heilig" beteekent. Zie v. d. bergh , 

 Woordenboek der Ned. Myth. , 136. De eerste naam van Haarlem kan dus geweest 

 zijn » Haralah." Ik acht deze verklaring wel dichterlijker , doch minder waarschijn- 

 lijk dan de afleiding van Heslem. Niet minder dichterlijk is het gevoelen van petrus 

 scBivEBius , die «Haarlem" afleidt van Sutherlem, een ouden plaatsnaam, voorko- 

 mende in de Kronijk van Egmond. Volgens ampzing beteekent Sutherlem een plaats 

 vol zoetigheid. Zie ampzing , bl. 94. — Ook te Alkmaar schijnt in den heidenschen 

 tijd een heiligdom geweest te zijn. De oude naam was » Alcmere" en beteekende 

 1) heilig meer." Zie v. d. bergh , Middel-Ned. Geogr. , bl. 151 , 296. 



9. Zuid-Schalkwijk bij Haarlem. Misschien is deze naam afgeleid van het oud- 

 Duitsche woord «schelch" , hetwelk eene soort van hert of eland beteekende, dat in 

 de oude Nederlandsche bosschen heeft geleefd. Zie acker stratingh , I, bl. 89. 



10. Harald en Eoruk. Zie v. o. de bruyn, I, bl. 13. Wagenaar , Vaderl. 

 Hist.y II , bl. 49. Joh. a leydis , Chronicon Egmundanum, 5. 



11. Haarlemmerhout in 1426 omgehakt en op nieuw beplant. Zie dr. c. ekama, 

 het beleg van Haarlem in 1426 , bl. 34. Het Kaatsveld in 1755 beplant. Zie spilman 

 en VAN N00RDE, Gezichten rondom Haarlem. — Spanjaardsveld. Zie g. tysens, 

 Gedichten, 1720, II, bl. 6. 



12. Duinen tusschen Haarlem en Heemstede , afgezand. Zie ampzing , bl. 84. 



13. Kraantje-lek. Zie v. d. bergh , Ned. Volksov. en Godenl. , bl. 68. — Voor 

 het gevoelen , dat omstreeks deze plaats een dorp moet gelegen hebben , pleit ook de 

 naam «Buurweg", zoo heette de schilderachtige weg, die langs het voormalige Vol- 

 meer naar den Zandvoortschen straatweg loopt en waar men thans zeer weinig 

 » buren" vindt. De oude kastelein verhaalde ook van een kelder , dien men in zijne 

 jeugd in die omstreken bij het graven had gevonden. — De naam Kraantje-lek is 

 misschien de verbastering van een ouden plaatsnaam , waarin » lek" (laak , leek , 

 laca) voorkwam in de beteekenis van eene grensscheiding, of van een water, hetzij een 

 meer , een beek of eene rivier. Zoo is de naam Medemblik afgeleid van Medemelake enz. 



14. AVitte van Haemstede. Zie Chronijk v. Holland, v. d. Klerk der Lage 

 Landen. Kort Chronijkje , bl. 22. 



15. Rijntak langs Brederode , enz. ■ — Hierover leze men de Divisie- Chronijk , 

 2e uitg. , bl. VII ; ampzing , bl. 11 en 22 ; Beschr. v. h. oude Batav. Zeestrant, s' Hage 

 1753; ACK.ER stratingh , I, 198; v. d. hull, Oorspr. en gesch. der Holl. duinen^ 

 bl. 67; v. D. BERGH, in nijhoff's Bijdragen v. Vaderl, Gesch. en Oudheidk., 1854, 

 bl. 282, enz. 



Ik kan hierbij nog voegen, dat de naam van de buitenplaats »de Rijp" onder 

 Bloemendaal herinnert aan een rivieroever. Zie over de beteekenis van dit woord v. 

 D. BERGH, Middel-Ned. Geog. , bl. 305. 



De Divisie-Chronijk plaatst den voormaligen loop des Eijntaks bij Volmeer en 

 Bentveld , dus in eene streek , die thans door de duinen is overzand , maar waar men 

 aan de rigting der duinen nog zeer goed den voormaligen loop van een breed water 

 kan herkennen. Heeft men daar ooit onderzoek gedaan? Op de kaart van Hollands 

 Noorderkwartier in 1288, uitgegeven door mr. G. de vries a.zn. , ziet men door de 

 gansche duinketen eene reeks van waterplassen en meertjes , die voor de meening 

 pleiten , dat hier vroeger een water gestroomd heeft. Het meertje achter Bloemendaal 



