OUDE OPTISCHE WEaKTUIGEISr , ENZ, 265 



Het voorwerpglas (o) heeft een middellijn van 7 centim. en sluit 

 nagenoeg juist in dat gedeelte der trechtervormige huis , waarin het 

 hevat is. Ook dit glas is slechts aan de eene oppervlakte flaauw hol 

 geslepen. Zijne dikte hedraagt 4, 1 millini. De glassoort , waaruit het 

 vervaardigd is , is van eene iets minder goede hoedanigheid dan die van 

 het andere objectief; er zijn talrijke luchtbelletj es in, terwijl het andere 

 daarvan tamelijk vrij is. Beide glazen hebhen overigens denzelfden tint, 

 namelijk eenen zwak graauw-groenachtigen. 



Nabij den omtrek is aan de bolle zijde een smalle rand verder afge- 

 slepen en daarop is , blijkbaar met dezelfde hand als op het andere 

 voorwerpglas , met een diamant geschreven : 1 4 voet. 



De buitenranden der beide lenzen zijn afgeslepen , doch op eene 

 tamelijk ruwe wijze. 



In deze beschrijving verdienen de volgende punten onze aandacht. 



Vooreerst blijkt daaruit, dat de vervaardiger dezer werktuigen reeds 

 het nut van diaphragmata kende , en ten tweede , dat hij wist , dat 

 men , om met zulke objectief glazen een eenigzins scherp beeld te ver- 

 krijgen , hunne opening niet te groot mag laten , maar deze veeleer door 

 bedekking der randgedeelten van de lens tot op zekere hoogte verklei- 

 nen moet. Daarmede in overeenstemming, is de op den eersten blik 

 zonderlinge gedaante dezer objectief buizen. Het wijdere , trechtervor- 

 mige gedeelte is slechts daaraan aangebragt , om het voorwerpglas in 

 zijn geheel te kunnen bevatten , omdat het afsnijden van de nuttelooze 

 randgedeelten eene gevaarlijke bewerking zoude zijn geweest , waardoor 

 het geheele glas ligtelijk had kunnen verloren gaan. Daar echter die 

 rand toch niet in gebruik kwam en alleen het middengedeelte van elk 

 glas tot de beeldvorming medewerkte , zoo heeft hij het grootste gedeelte 

 der buis veel naauwer gemaakt, waardoor tevens de geheele toestel 

 ligter en gemakkelijker te hanteren werd. Daarentegen schijnt hij on- 

 bekend geweest te zijn met de schadelijke werking der terugkaatsingen 

 tegen den binnenwand der blikken buizen , die wel is waar thans door 

 eene oxydlaag even dof geworden is als de buitenvlakte , doch in den 

 staat van nieuwheid blinkend moet geweest zijn. Er is geen spoor daar- 

 aan te zien , dat deze eenmaal met eene zwarte kleur is bedekt geweest. 



Het was niet van belang ontbloot door eene regtstreeksche bepaling 

 te onderzoeken , in hoeverre de op de glazen met een diamant geschre- 

 ven cijfers den waren brandpuntsafstand uitdrukken. Ik heb die bepa- 



