266 OUDE OPTISCHE "VVERKTUIGEy , ENZ. 



ling verrigt in een langen gang, waar gelegenheid bestond om eene 

 lamp op omstreeks 20 meters afstand van het glas te plaatsen , terwijl 

 het zich daarachter vormend beeldje der vlam op een papieren scherm 

 werd opgevangen. Uit den afstand, waarop zich dit beeldje met de 

 grootste scherpte vertoonde . in verhouding tot den afstand , waarop de 

 vlam geplaatst was , werd dan , op bekende wijze , de brandpuntsafstand 

 voor evenwijdige stralen berekend. Yoor het glas, waarop 10 voet ge- 

 schreven is, vond ik aldus een en brandpuntsafstand van 3,21 meter, 

 voor het andere, waarop 14 voet staat geschreven, 3,96 meter. Indien 

 de bedoelde voetmaat de Rijnlandsche is geweest, dan stemt de eerste 

 brandpuntsafstand werkelijk nagenoeg met de op het glas aangeteekende 

 overeen. Daarentegen is dan de brandpuntsafstand van het tweede glas 

 te hoog geschat, daar deze nog niet 12| E. voet bedraagt. 



Ik besloot nu ook de deugdzaamheid dezer glazen te beproeven , door 

 hen met een oculair tot een verrekijker te verbinden. Daar echter de 

 blikken buizen hiertoe veel te kort waren , zoo moesten deze door aan- 

 gevoegde buizen verlengd worden , waartoe ik mij bediende van eenige 

 kartonnen kokers , die inwendig met dof zwart papier beplakt waren. 

 Een toestel om deze zeer lange buizen naar den hemel te rigten , ont- 

 brak echter en zoo vergenoegde ik mij , met hen horizontaal op een 

 paar achter elkander geplaatste tafels te leggen , en hen naar een ver af 

 staand huis te rigten, waarvan de muren uit ongepleisterde, eenvoudig 

 gevoegde gebakken steenen bestonden. Deze leveren inderdaad een vrij 

 goed voorwerp om de deugd van eenen kijker te toetsen. 



iS'u ontstond echter de vraag : welk oculair bij deze objectieven moest 

 gebruikt worden? 



Het denkbeeld kwam bij mij op , of welligt ook het geheele , boven 

 (bl. 260) als mikroskoop beschreven werktuig bestemd kon zijn om als 

 terrestrisch oculair daarmede in verband te worden gebragt. Die gissing 

 werd eenigzins gesteund door de omstandigheid , dat de buizen , waaruit 

 dit mikroskoop is zamengesteld , in wijdte nagenoeg volkomen overeen- 

 stemmen zoowel met de objectief buizen als met de ledige buis , die 

 voorzeker alleen tot verlenging bestemd is geweest. Om de volle lengte 

 te bereiken, gevorderd door den brandpuntsafstand der objectieven, 

 moest er wel is waar nog een merkelijk langere buis bij behoord heb- 

 ben , doch gesteld dat deze wederom dezelfde wijdte als de overige 

 >)uiz(jn heeft gehad, dun was de verbinding van deze onderling en met 



