274 OUDE OPTISCHE WERKTUIOEX , EXZ. 



No. 3. Deze lens heeft een middellijn van 7,7 centim. De glassoort, 

 die ter harer vervaardiging heeft gediend, is ook iiaauw groenachtig, 

 doch met een tint , welke eenigzins verschilt van dien , waaruit no. 2 

 bestaat. Even als bij deze is de buitenrand afgeslepen , doch zonder 

 polijsting. Het randschrift , dat van ecne geheel verschillende hand 

 afkomstig en met groote , zeer duidelijke letters geschreven is , luidt : 



Petrun Hellemans Opticus Belga me Fecit A°. 1706 Focus est 28 



Pedum Perfectiss. 



De naam van hellemans als vervaardiger van optische werktuigen 

 hier te lande was mij tot daartoe geheel onbekend. 



1^0. 4. De vierde dezer lenzen munt boven de vorige uit door net- 

 heid van bewerking en zuiverheid van glas , hetwelk bovendien bijna 

 kleurloos is en alleen een zeer zwakken grijsachtig blaauwen tint heeft. 

 De buitenrand is niet alleen zuiver afgeslepen , maar ook gepolijst. Op 

 eenigen afstand van den omtrek leest men den met groote duidelijke 

 letters geschreven , welbekenden naam van 



N. HAETSOEKER 



en daartegenover 



20 pieds. 



Hartsoeker muntte in het laatst der 17de eeuw uit in het slijpen van 

 objectief glazen van ver brandpunt. Toen christtaan nuYGEifs zich in 1685 

 te Parijs bevond , schreef hij aan zijnen broeder , dat zich daar ook een 

 jonge Hollander, hartsoeker genaamd, ophield, die een objectiefgias van 

 330 en een ander van 720 voet brandpuntsafstand vervaardigd had^). 



Zijn Essay de Bioptrique verscheen in 1694. 



No. 5. De oudste en verreweg de merkwaardigste dezer lenzen heeft 

 een middellijn van 5,7 centim. Haar brandpuntsafstand, bepaald op 

 de vroeger aangegeven wijze, werd bevonden 3,17 meter te bedragen. 

 Zij is aan de eene zijde vlak , aan de andere bol en heeft eene dikte 

 van 3,2 millim. Het glas bevat vrij talrijke kleine luchtbelletjes en 

 heeft een zwak graauw groenachtigen tint. Nabij den omtrek is in 

 klein cursij f- schrift het volgende latijnsche opschrift te lezen : 



Admovere oculis distaniia sidera nostn's. Daar tegenover staat aan 

 dezelfde oppervlakte : 3 PEBE. cloioclv. 



') Zie de aanteekening no. 32 op de rectorale redevoering van p. uylenbroek , 

 die dit uit de in de Leidsche bibliotheek bewaarde handschriften van htjygens 

 geput heeft. 



