27c OFDE OPTISCHE WEEKTrittEJf , EKZ. 



aanteekeningeTi op deze redovooring (do 13''*^) haalt liij feiiigo woorden 

 van HUYGENs aan , die gevonden worden in een zijner op de bibliotheek 

 der Leidsche hoogeschool bewaarde handschriften. Uit die woorden 

 blijkt , dat de lens , waarmede de ontdekking geschiedde , door hem ver- 

 vaardigd was uit een stuk spiegelglas , hetwelk hij aan de eene zijde 

 vlak liet en aan de andere zijde bol sleep. 



In de derde plaats eindelijk schreef in 1846 de hoogleeraar r. kaisee 

 eene verhandeling , getiteld : Iets over de hijhers van de gelroeders cheis- 

 TiAAN en C0NSTA;ïirTLT]sr huyoeists ^) , en deelde daarin mede , dat zijn onder- 

 zoek van de in het l^atuurkundig kabinet te Leiden bewaarde , door 

 de gebroeders huygens vervaardigde lenzen hem tot de erkenning ge- 

 leid had , dat het glas , waarmede cheistiaan zijne beroemde ontdekking 

 deed , aldaar niet aanwezig was. In de handschriften van hüygens had 

 hi] , behalve de reeds genoemde , nog twee andere kenteekenen van dit 

 glas gevonden , namelijk : vooreerst dat het eenen brandpuntsafstand van 

 1 voeten had , en ten tweede , dat er ook de dag , waarop het voltooid 

 was, namelijk de 3'''' Pebruarij 1655, op was aangeteekend. 



Vergelijken wij nu hiermede de boven gegeven beschrijving van de 

 lens , welke ik op eene inderdaad bijna toevallige wijze te midden eener 

 menigte andere oude glazen en overblijfsels van vroegere kijkers allen 

 te zamen in een oude kist bewaard had teruggevonden , zonder aanvan- 

 kelijk te vermoeden , dat ik het glas in handen had , waardoor onze 

 beroemde landgenoot zich reeds op zesentwintig;]' arigen leeftijd de twee 

 eerste ])laden in zijnen onverwelkbaren lauwerkrans heeft verworven. 



Het eerste kenmerk is de plat-boUe gedaante. Deze is ook die van 

 de gevonden lens. 



Het tweede en reeds iets gewigtiger kenmerk is de brandpuntsafstand. 

 Deze bedroeg, volgens het handschrift, 10 voeten. Huygens was een 

 Hagenaar , en men mag het er dus wel voor houden , dat hij Eijnland- 

 sche voetmaat bedoeld heeft. Het is mij gebleken, dat de brandpunts- 

 afstand van de gevonden lens bedraagt 3,17 Ned. el, d. i. , in die maat 

 overgebragt , 9 voet , 1 1 duim en 1 1 lijn. De overeenstemming kan 

 niet grooter zijn. 



In de derde plaats is de dagteekening , welke op de lens gegrift is , 



') In Jlet Instituut of Verslagen en Mededeelwgen, uitgegeven door de vier klassen 

 van het Koninklijk Nederlandsch Instituut ran Wcteiischuppen , Letterkunde en schoone 

 Kunsten, 1846, bl. 39 G. 



