MEDEDEELINGEN OMTKENT DE FLOEA VAN AMSTERDAM. 291 



ernstig te bestuderen. „Onbekend maakt onbemind" en dikwijls — on- 

 bewonderd ! 



Maar , zegt misscbien deze of gene , wat is dat alles voor kout ? Hoe 

 durft bij het wagen ons, lezers van het Album der Natuur^ zóó iets 

 op te disschen ? Dat is anthropologie , aesthetiek , philosophie — 't is 

 al wat ge wilt , maar . . . natuurkunde dit is het niet. 



Laat mij u doen opmerken , ongeduldige lezer , dat het onverstandig 

 is , zulk eene scherpe lijn te trekken tusschen de eene wetenschap en 

 de andere. De natuur zelve kent hier zulk een scherpe grens niet. 

 Laat ons dan niet wijzer willen wezen dan zij. Neen: verdeeling van 

 arbeid is goed . . . mits namelijk ze nimmer tot eenzijdigheid , tot bekrom- 

 penheid aanleiding geeft. Het gaat de magt van den mensch te boven 

 tegelijk èn groot natuuronderzoeker èn groot wijsgeer te zijn. Maar 

 wilde de natuuronderzoeker de wijsbegeerte versmaden , wilde de wijs- 

 geer met minachting neerzien op de onderzoekingen van den natuurkun- 

 dige , beiden zouden zich belagchelijk maken. Te lang, helaas! heeft 

 er tusschen die beide takken van wetenschap strijd geheerscht. Hoog 

 tijd is het, dat ze elkander de broederband reiken. — Yelen hebben dit 

 trouwens begrepen. De ware wijsgeer van onze dagen begroet met 

 vreugde de magtige uitkomsten van de natuurwetenschap en doet er 

 zijn voordeel mede. De groote natuuronderzoeker zijnerzijds waardeert 

 de wijsbegeerte als eene heerlijke oefenschool voor het denken , als eene 

 voorbereiding voor degelijke natuurstudie , eene voorbereiding zonder 

 welke het onderzoek der natuur maar al te ligt in een werktuigelijk 

 opeenstapelen van feiten of in een onvruchtbaar dilettantisme ontaardt ; 

 ja hij hoopt van de wijsbegeerte , dat zij tot volkomen zekerheid zal 

 verheffen wat bij hemzelven uit den aard der zaak hypothetisch , appro- 

 ximatief, blijven moet ; hij verwacht van haar , dat ze zijne eigen 

 wetenschap zal voltooijen en er de kroon op zal zetten. Ik geef toe : 

 de natuurkundigen hebben maar al te dikwijls de philosophie van eene 

 ongunstige zijde leeren kennen ; de philosophen hunnerzijds hebben maar 

 al te dikwijls moeten zien , dat de natuurkundigen zich buitensporigheden 

 veroorloofden op vreemd grondgebied. Maar wachten we ons voor de 

 fout: met het kaf ook het koren te verwerpen. Laat ons nimmer 

 eene gansche wetenschap aansprakelijk stellen voor de fouten van enkele 

 harer beoefenaars ! 



Kortom , ik meen mij niets te verwijten te hebben , zoo ik de vrijheid 



19* 



