DE MAMMOTJT. 325 



erkennen , dat de telkens meer en meer bekend geworden gevallen van 

 het vinden van groote beenderen hier en daar in den grond wel geene 

 andere verklaring toelieten , dan deze voor de overblijfselen van olifanten 

 te houden , zoo meenden nu velen , dat dit ook inderdaad geene ver- 

 wondering kon wekken , wanneer men bedacht , dat de Eomeinen in 

 hunne oorlogen van olifanten hadden gebruik gemaakt en deze op hunne 

 togten medegevoerd. 



Men had nog nergens de overblijfsels van zulke dieren ontdekt dan 

 in landen , waar zij , hetzij door de Romeinsche of door Aziatische of 

 Carthaagsche legers konden zijn achtergelaten. AYat lag derhalve meer 

 voor de hand dan deze eenvoudige verklaring der feiten , die aldus ble- 

 ken even weinig wonderbaarlijk te zijn als dat op den weg, waarlangs 

 een hedendaagsch leger getrokken is , de overblijfsels van menschen en 

 paarden gevonden worden ! 



Doch ziet! Reeds had het vraagstuk eene geheel andere gedaante 

 verkregen en wel door hetgeen in 1692 door onzen landgenoot nicolaes 

 wiTSEif , toenmaals burgemeester van Amsterdam , in zijn beroemd werk : 

 Noord en Oost Tartanje ^) , aan welks zamenstelling hij , gelijk hij zelf 

 zegt, vijfentwintig jaren van zijn leven besteed heeft, was te boek 

 gesteld. WiTSEN had in 1666 als afgezant een geruimen tijd te Moskou 

 doorgebragt en zich die gelegenheid ten nutte gemaakt om velerlei be- 

 rigten in te winnen aangaande Siberië en aangrenzende landstreken. 

 Onder die berigtcn dan komt het volgende voor : 



„Men vint in Siberien, aen de oevers van de groote rivieren, daer 

 „de vloct het lant afgespoelt heeft, of daer de bergen 'door wolk-bar- 

 „sten, en groote regen gespleten zijn, zomtijds elpen-beene-tanden , zo 

 „ groot als klein , bij de inlanders Mammoutehoos . geheten , of been van 

 „het dier Mammout. Dit elpenbeen wert weinigh grover en rosser be- 

 „ vonden als de versche oliphantstandcn , die uit Indien herwaerts over 

 „komen. Op wat wijze deze tanden in 't gemeen dus diep onder de 

 „aerde bedolven zijn gewerden, is beswaerlijk te zeggen , temeer, alzo 

 „in die gewesten geene elephanten werden gevonden: het waerschijn- 

 „lijkst is , dat het ten tijde van de algemeine zuntvloet zj geschiet. 



') De bedoelde plaats wordt in den eersten druk , die in 1692 te Amsterdam ver- 

 scheen, gevondeu op bl. 473. Er zijn van dit werk, dat langen tijd de voorname 

 bron van kennis van Noordelijk en Oostelijk Azië is geweest , nog verscheidene latere 

 uitgaven verschenen. 



